پردازش دستوری زبان فارسی با رایانه

دکتر مصطفی عاصی

موضوع اصلی در زبان‌شناسی رایانه‌ای پردازش زبان طبیعی است و هنگامی که کارشناسان رایانه از پردازش زبان طبیعی سخن می‌گویند اغلب مسائلی را عنوان می‌کنند که نشان می‌دهد تمایز روشنی میان خط و زبان قائل نیستند. به سخن دیگر، در بسیاری موارد، این دو حوزه را در هم می‌آمیزند. بد نیست در آغاز به برخی از کاربردهای رایانه در حوزهٔ خط اشاره‌ای نماییم و سپس به نقش آن در حوزهٔ زبان به‌ویژه ساخت‌واژه بپردازیم.

ادامه نوشته

بررسی قرابت ز بانی میان کردی و فارسی

 

بررسی قرابت ز بانی میان کردی و فارسی

و چند پیشنهاد برای واژه سازی در زبان فارسی

گلاله كمانگر پور

 

 

 

چکیده

زبان کردی و فارسی هر دو از مجموعه زبانهای هندواروپایی هستند . همچنین این دو زبان متأثر از زبان اوستایی بوده و تا دوره ی میانه در بسیاری از صورت های تلفظی نیز همانند بوده اند. قرابتهای زبانی میان این دو زبان بسیار گسترده است و زبان کردی به دلیل نزدیک بودن به ریشه های کهن و اصیل می تواند منبعی برای احیا و بازسازی صورتهای متروک در زبان فارسی باشد. و از دو طریقِ بازگرداندن واژگان و استفاده از الگوهای واژسازی می توان از زبان کردی برای غنای زبان فارسی یاری جست.

 

کلید واژگان: کردی، فارسی، اوستایی، زبانهای هندواروپایی،واژسازی

  

 

مقدمه

 نام کردی عادتاً به زبان مردمی  اطلاق می شود که در سرزمین کوهستانی واقع در مغرب فلات ایران زندگی  می کنند(خانلری، 294:1365) این سرزمین امروزه شامل قسمتهای شرقی و جنوبی خاک  ترکیه، شمال شرق سوریه، شمال عراق و مناطق غربی کشور ایران است که مجموعاً کردستان نامیده  شده و زبان ساکنان آن با وجود .........

 

بقيه در ادامه مطلب

ادامه نوشته

دانلود مقاله زبان شناسي تاريخي

 

دانلود مقاله تحت عنوان

 

Historical linguistics

 

دانلود

دانلود مقاله تحليل گفتمان

دانلود مقاله تحت عنوان

 

critical discourse

 analysis

 

دانلود

به بهانه انتخاب دکتر دبیر مقدم بعنوان چهره ماندگار

تکوین زبان شناسی نظری در جهان و بازنمود آن در ایران

در فایل پیوست که با فرمت pdf تهیه شده است میتوانید مصاحبه ای 25 صفحه ای را با دکتر دبیر مقدم بخوانید.

آنچه در این مصاحبه بسیار جالب است و من را به آن وا داشت تا این مقاله را براتون آپلود کنم، توضیحات دکتر در مورد سیر و پیدایش زبان شناسی نظری در جهان و ایران است.

از آنجا که در دوره کارشناسی ارشد مباحث اکثرا گرداگرد زبانشناسی نظری است توصیه میکنم حتما این مقاله را دانلود کنید که خواندن آن بسیار میتواند به شما کمک کند.

این مصاحبه را از اینجا دانلود کنید..

زبان شناسی قرآن

زبان شناسی قرآن

محمد باقر سعیدی روشن

اين نكته جاى تأمل نيست كه راه دست يابى به مقاصد هر گوينده‏اى شناخت زبان مفاهمه اوست. مقصود از زبان‏شناسى در اين مقوله، لغت و لهجه تكلم و خط و نگارش نيست كه ميان اقوام گوناگون و نژادهاى مختلف جغرافيايى عالم، متفاوت است. زيرا همه مى‏دانند كه زبان قرآن از اين جهت زبان عربى است كه متمايز از صدها نوع زبان ديگر، همچون فارسى، انگليسى، عربى، فرانسوى و غيره است.
صرف نظر از اين تمايز لغوى، در قلمرو درونى هر يك از زبان‏هاى مردم دنيا يك نوع تمايزهايى از نظر گفتمان و نوشتار وجود دارد. دانشمندان رشته‏هاى گوناگون علمى مانند:حكيمان، عارفان، پزشكان، فيزيك دانان، شيمى دانان، زيست شناسان رياضى دانان، حقوق دانان، سياست مدران و جز اينها هر يك اصطلاح مخصوص حوزه علمى و طريقه محاوره ويژه................

ادامه نوشته

دانلود مقاله علمی

چند مفهوم بنيادي در زبانشناسي معاصر: تحليل از ديدگاه دستور گشتاري  

 ترابي ندوشن محمدعلي*  

* گروه زبان و ادبيات انگليسي دانشگاه تبريز    

در اين مقاله بعضي از مفاهيم بنيادي زبانشناسي معاصر از ديدگاه دستور گشتاري را مورد بحث قرار داده و سعي کرده ايم که سوء تفاهم هاي غيرعلمي موجود در مورد اين مفاهيم را روشن نماييم. بعد از مقدمه اي کوتاه در زمينه نظرات چامسکي در مورد مطالعه زبان و ذهن، در فصل دوم سعي کرده ايم روشن کنيم که چرا به قول چامسکي زبان آيينه اي از ذهن انسان بايد تلقي شود. در اين زمينه سه تئوري مربوط به هم در مورد زبان را مورد بررسي و تحليل قرار داده ايم: الف) تئوري در مورد ساختار زبان ب) تئوري در مورد فراگيري زبان و ج) تئوري در مورد کاربرد زبان. در فصل سوم روشن ساخته ايم که مفاهيمي نظير "درست"، "قابل پذيرش"، "خلاف قاعده از نظر کاربرد" و "بدساخت از نظر معنايي" را نبايد با مفهوم توصيفي "دستوري" اشتباه کرد. در فصل چهارم سعي کرده ايم به اين سوال مهم پاسخ دهيم که چرا فراگيري زبان فعاليتي خلاق و قاعده مند بوده و چرا وظيفه يک زبانشناس در تدوين دستور يک زبان در واقع فرض مجموعه محدودي قواعد واجي، صرفي، نحوي و معنايي است که مجموعه بي نهايتي از جملات خوش ساخت زبان را مي تواند توليد نمايد. در فصل پنجم اشاره کرده ايم که زبانشناسي بايد مجموعه مناسبي از داده هاي زباني را در زمينه خوش ساختي گردآوري نموده و در عين حال سعي نمايد که فرضيه جامعي را در مورد اصول حاکم بر زبان ارايه نمايد.

 

دانلود مقاله علمی

 

دانلود مقاله تحلیل گفتمان

دانلود مقاله تحلیل گفتمان(discourse) با فرمت جاوا با قابلیت نصب بر روی موبایل

دانلود مقاله تحلیل گفتمان

کنکاشی در پژوهش های زبانشناسی جنسيت

 نگار داوری اردکانی، عطيه عيار

این مقاله بسیار جالب را دوست عزیزم آقای امیر احمدی برای وبلاگ فرستادند. با تشکر از ایشون و امید به اینکه شما نیز از خواندن این مقاله لذت ببرید.

چكيده: زبانشناسي جنسيت يکي از شاخه­هاي موردتوجه در حوزه جامعه­شناسي زبان است که به مطالعه تأثير متغير جنسيت بر ايجاد گوناگوني­هاي زباني مي­پردازد. از آنجا که بيشتر مفاهيم اجتماعي ـ فرهنگي و از جمله مفهوم جنسيت، مفاهيمي چند بعدي هستند، برداشت­هاي تک بعدي و مطلق از اين مفاهيم منجر به نوعي سطحي­نگري به ويژه در حوزه­هاي پژوهشي مي­شود. هدف اين مقاله در درجه اول معرفي لايه­هاي مختلف زبانشناسي جنسيت و به بيان ديگر جنبه­هاي مختلف مسائل زبان و جنسيت است. سپس با تمهيد اين پايگاه نظري مي­کوشيم که وضعيت اين رشته مطالعاتي نوپا را در پژوهش­هاي ايرانيان روشن نماييم. . اما اين حوزه مطالعاتي نقيصه هاي متععددي دارد که از جمله آنها محدودنگري غيرروش‌شناختي، ناديده انگاشتن نظريه‌هاي جنسيتي مطرح، در نظر گرفتن «بافت» به عنوان چند متغير اجتماعي مجزا از هم و نه به عنوان شبکه‌اي از رابطه‌ها، در نظر گرفتن رفتار زباني مردانه به عنوان هنجار مي باشد....

 

ادامه نوشته

دستور گشتاری

اگر دانشجوی ترم اول زبانشناسی هستید و در با دستور گشتاری و اصول آن مشکل دارید مقاله زیر را حتما بخونید...

گروهی از زبانشناسان، چون نوآم چامسکی ، دستوری را بنیان نهادند که به دستور گشتاری معروف شد. هواداران دستور گشتاری بر این باورند که روش دستوری ایشان جهانی است و می تواند مورد استفاده ی همه زبان ها قرار گیرد (البته منظور، روش و راهکار کلی است)..
دستور گشتاری، نظریه ی بررسی مقابله ای را بکلی رد نمود:
همه زبان های جهان، شباهت های بسیاری با یکدیگر دارند، بنابراین هر زبان آموز دانش بسیاری درباره زبان خارجه ای که می آموزد دارد. شباهت بسیار میان زبان ها در ژرف ساخت آنها نهفته است و اختلاف در روساخت وجود دارد. هر زبان آموز باید این راکه که یک زبان چگونه میان ژرف ساخت و روساخت خود ارتباط ایجاد می کند و نیز روابط آواشناسی آنرا بیاموزد....

 

ادامه نوشته

دنیا و علم زبانشناسی (4)

بخش چهارم

نویسندگان: عبدالامير كربلايي و ف. مدرك
منبع: سایت راسخون

زبان یکی از پدیده های کهن است که البته نمی توان تاریخ دقیقی برای پیدایش آن تعیین کرد. اما بر اساس پژوهش های مردم شناسان بین پانصد هزار تا یک میلیون سال پیش تخمین زده شده است. مردم شناسان معتقدند که تکامل زیستی انسان با سازگاری او با شرایط محیطی حاصل می شود. که این سازگاری یا از طریق دگرگونی ساخنمان زیستی موجود متناسب با شرایط محیط و یا بالعکس از طریق دگرگونی شرایط محیطی حاصل می گردد. پس از این تکامل زیستی است که تکامل اجتماعی آغاز شده و رو به توسعه می نهد. تکامل زیستی انسان از طریق وراثت، یعنی از طریق تولید مثل از پدر و مادر به فرزندان انتفال می یابد. اما تکامل اجتماعی انسان تنها از طریق جامعه صورت می گیرد که تنها وسیله ی جامعه زبان است.
هنگامی که درباره ی زبان سخن می گوییم، ذهن ما ناخودآگاه به سمت خط و نوشته می رود، اما در حقیقت زبان اصل و خط فرع است، زیرا امروزه نمی توان جامعه ای یافت که زبان نداشته باشد در حالی که همه ی این جوامع دارای خط نیستند. همه ی افراد زبان می دانند و از آن استفاده می کنند در خال که در بین آنها هنوز افرادی هستند که سواد خواندن و نوشتن ندارند. اگر از نظر زمان پیدایش هم بررسی کنیم قدمت زبان که بین پانصد هزار تا یک میلیون سال پیش است بیشتر از پیدایش خط است که از ده هزار سال هم فراتر نمی رود. ....

دنیا و علم زبانشناسی-قسمت سوم

دنیا و علم زبانشناسی-قسمت دوم

دنیا و علم زبانشاسی-قسمت اول

 

ادامه نوشته

دنیا و علم زبانشناسی (3)

بخش سوم

نویسندگان: عبدالامير كربلايي و ف. مدرك
منبع: سایت راسخون

تعريف طنز از ديدگاه زبان شناسی در مجله‌ی بخارا
گه‌گاهی مقالاتی درباره‌ی طنز می‌خوانم که دود از کله و آه از نهادم بلند می‌کند. نه اینکه خدای‌نکرده آن مقالات یه جوری باشند ها... بلکه به این خاطر که چقدر من کودن هستم که چیزی از آنها نمی‌فهمم. تقریبا‌ همه‌ی این مقالات هم به قلم کسانی هستند که یا دکترند، یا عضو هیات علمی دانشگاه و اکثرا هردو. آخرین نمونه از این مقالات، که برهان قاطعی بر خرفتی این بنده‌ی کمترین بود را به همت دوستان، و از طریق لینک‌های ارسالی در آی طنز دیدم. این مقاله علاوه بر مزیت فوق، از مزیت چاپ شدگی در مجله‌ی وزین بخارا هم بهره‌مند است و متاسفانه در سایت این مجله، نام نویسنده‌ی آن آورده نشده و فقط نوشته شده: ( استاديار گروه زبان شناسي دانشگاه تربيت مدرس ) . شاید نام نویسنده از قلم افتاده باشد و شاید جناب دهباشی هم مثل ما برایشان "استادیار بودن" نویسنده جامع و مانع بوده و نیازی به ذکر نامشان ندیده‌اند. بعضی وقت‌ها اینطور می‌شود و حتی بالاتر، محتوای مطلب هم در مقابل موقعیت دانشگاهی نویسنده‌ی مقاله، کم‌رنگ می‌شود...

ادامه نوشته

دنیا و علم زبانشناسی (2)

بخش دوم

نویسندگان: عبدالامير كربلايي و ف. مدرك
منبع: سایت راسخون

نحو چيست؟ تعدادي از مفاهيم و تصورات غلط ، مطالعه نحو در مورد چيست؟
1. اين كتاب در مورد يكي از ويژگيهاي زبان بشري است كه از آن به عنوان نحو ياد مي شود نحو به معناي ساختار جمله است: چگونه كلمات در كنار يكديگر قرار گرفته و عبارات وجملات رامي سازند. تعدادي از مودم نيز از عنوان گرامر (gremmer) كهمعناي نحو مي باشد نيز استفاده مي كنند، با اينكه اكثريت زبانشناسان عاليت اخير را دنبال مي كنند كه ه وجب آن گرامر يك زبان شامل كليه اصول وقواعد سازم اندهي شده اش مي باشدم اطلاعات در مورد سيستم صدا، شكل كلمات، چگونگي تنظيم زبان بر طبق متن و غيره ، نحو تنها بخشي از اين گرامر مي باشد.
2. عنوان نحو همچنين به معناي مطالعه ويژگيهاي نحوي زبان ها استفاده مي شود و در اين رابطه ما همانند سبك شناسي كه به معناي مطالعه سبك ادبي است از نحو استفاده مي كنيم. ما مي خواهيم مطالعه كنيم كه چگونه زبانها نحو خود را سازماندهي مي كنند و فضاي مطالعه ما شامل دسته بندي كلمات، ترتيب كلمات در عبارات و جملات ، ساختار و عبارات و جملات ، ساختار عبارات و جملات و ساختارهاي متفاوت جملات كه زبانها استفاده مي كند. هدف من كمك به شما به منظور فهم بيشتر چگونگي عملكرد نحو در زبان است. و معرفي مهمترين مفاهيم نحوي وبخش هاي تكنيكي است كه شما به منظور فهم چگونگي عملكرد نحو به آنها احتياج پيدا خوهيد كرد. بنابراين ما با مفاهيمي از قبيل اسم و فعل و حف اضافه .و عبارات ربطي ، فاعل، كنايي، التزامي و مجهول سر و كار داريم. من از شما انتظار ندارم تا معناي تماني اين موارد را از قبل بايد بدانيد . با اينكه من در اولين باري كه از كلمات استفاده مي كنم تغريف آن را ارائه نمي دهم اما سعي مي كنم نشان دهم كه معناي آن چيست بنابراين شما مفهوم آن ا درك خواهيد كرد وبراي بحث هاي كاملتر در آينده آمادگي لازم را پيدا خواهيد كرد....

ادامه نوشته

دنیا و علم زبانشناسی (1)

بخش اول

نویسندگان: عبدالامير كربلايي و ف. مدرك
منبع: سایت راسخون

این مقاله میخواهیم به طور مختصر علم زبان شناسی را مطالعه کنیم و پس از آشنایی اجمالی با این علم به بررسی شاخه های مختلف آن بپردازیم. البته قابل ذکر است که این علم بسیار گسترده است و صرفا با خواندن این مقاله نمیتوان کاملا با آن آشنایی پیدا کرد. این مقاله کمک میکند که علاقه مندان به این رشته اطلاعاتی اولیه از این مقوله به دست آورند.در اولین گام میخواهیم بدانیم که علم زبان شناسی(Linguistics ) به چه چیزی اطلاق میشود؟زبان شناسی در واقع مطالعه علمی و دقیق زبان هاست و تلاش میکند که زبان را معرفی کند و دریابد که چگونه در ذهن انسان ها شکل گرفته است .تمرکز این علم به توصیف و توزیع زبان است و هیچ ارتباطی به قواعد دستوری زبان ها ندارد و حتما لازم نیست که یک زبان شناس زبان های زیادی را فرگیرد یا مترجم زبان باشد.
زبان شناسی یک علم اجتماعی است و زمینه های مشترکی با دیگر علوم اجتماعی مانند روان شناسی , انسان شناسی , جامعه شناسی و باستان شناسی دارد. این علم ممکن است بر رشته های دیگری از جمله انگلیسی , ارتباطات و علوم کامپیوتر اثرگذار باشد. زبان شناسی را میتوان به عنوان یک علم شناختی (Cognitive Science) معرفی کرد.همزمان با علم روان شناسی , فلسفه و علوم کامپیوتر (هوش مصنوعی AI) زبان شناسی هم به طریقه عملکرد مغز انسان ها می پردازد...

ادامه نوشته

زبان و هویت

از میان همه اشكال تعامل اجتماعی، زبانی كه مردم به آن سخن می گویند عامل ترین و ابدی ترین منبع هویت و همانندی و فرهنگی آن خلق است.تشابهات و تفاوتهای فرهنگی با تعقیب عامل زبان هویدا می گردد.

دانش و آگاهی نسبت به مقام و موقعیت كسی كه آغاز كنندة ارتباط با پیام دهی است نوعی آمادگی را به مخاطبان میدهد كه در برگیرندة نوعی حساسیت از پیش تعیین شده نیز هست. یك رئیس جمهور ممكن است در میان سخنانش چیزی بی معنی بگوید اما از آنجاكه مخطبان منتظر حرفهای معنی دار هستند آنرا نیز بسیار عالی دریابند. در مقابل یك كودك ممكن است چیزی عمیق بگوید اما از آنجا كه شنوندگان اورا كودك تصور میكنند توجهی به گفته هایش ندهند....

ادامه نوشته

نگاهي به برخي يافته‌هاي تجربي در تأييد فطري بودن زبان

مقاله بسیار جالب زیر را آقای امیر احمدی برای وبلاگ ارسال نموده اند. حتما این مقاله را بخوانید.

هادي صمدي

اشاره

تا حدود چهل و پنج سال پيش تجربه‌گرايي، فلسفة حاكم بر جهان غرب بوده است. اما طي چهار دهة گذشته حاكميت مطلق تجربه‌گرايي تا اندازه‌اي به نفع فطرت‌گرايي از بين رفته است. يكي از دلايل اصلي اين امر، يافته‌‌هاي تجربي‌اي بوده كه در زمينة «زبان‌آموزي» به دست آمده است. درواقع آنچه تجربه‌گرايان بر آن تأكيد داشتند و حتي افرادي مانند كواين را بر آن داشت تا سخن از «معرفت‌شناسي طبيعت‌گرايانه» به ميان آورند، خود تا حد زيادي بر فطري بودن برخي از تصورات، باورها و حتي معارف آدمي تأكيد دارد. مقالة حاضر به برخي از اين يافته‌هاي تجربي مي‌پردازد....

ادامه نوشته

نظریه های مربوط به معنا از "ارجاع" تا "استعمال"

بخش دوم

منبع: مجله ذهن- شماره ۲

ترجمه دکتر همایون همتی

مفهوم‌ نام‌ - شي‌ بوسيله‌ «سي‌ ان‌ استيونسون» در كتاب‌ «اخلاق‌ و زبان» (1944) مردود اعلام‌ شد. هدف‌ او اين‌ بود كه‌ معني‌ را به‌ صورت‌ يك‌ «واكنش‌ روانشناختي»113 معين‌ تعريف‌ كند.114 استيونسون‌ توجهي‌ خاص‌ به‌ امري‌ داشت‌ كه‌ خود آن‌ را «معناي‌ احساسي»115 مي‌ناميد. زندگي‌ بشري‌ عبارت‌ است‌ از احساسات‌ و ابراز واكنشها به‌ شيوه‌ طبيعي‌ مانند آه‌ كشيدن، خنديدن‌ و ناله‌ كردن.116 كلمات‌ خاصي‌ نيز مانند «هورا» وجود دارد كه‌ داراي‌ عملكرد مشابهي‌ است‌ و از يكنوع‌ مشارطه‌ در زبان‌ جامعه‌اي‌ خاص‌ بدست‌ مي‌آيد. مطابق‌ با نظر استيونسون‌ معني‌ اين‌ كلمه‌ كه‌ عبارت‌ است‌ از خواص‌ علي‌ آن، اقتضاي‌ آن117، از طرفي‌ فرايندهاي‌ روانشناختي‌ خاص‌ را در شنونده‌ برمي‌انگيزد118 و از سوي‌ ديگر بوسيله‌ يك‌ گوينده‌ متناظر استعمال‌ مي‌شود.119 او فكر مي‌كرد اين‌ تفسير مي‌تواند در مورد واژه‌ها و جمله‌ها بطور كلي‌ تعميم‌ يابد (كلمه‌ها با هم‌ تركيب‌ مي‌شوند تا معاني‌ جمله‌اي‌ بسازند).120....

ادامه نوشته

با من اینگونه سخن نگو...

مقاله زیر به پیشنهاد و معرفی خانم لیلا از خوانندگان وبلاگ برای امروز انتخاب شده است. بسیار جالب است حتما مطالعه کنید.

نویسنده: معصومه اسدی  

منبع: روزنامه جام جم

صداي آدمي را مي‌توان به يك آلت موسيقي تشبيه كرد كه طبعا نت‌هاي يكنواخت را نمي‌نوازد. وقتي زخمه‌اي بر چنگ دل خويش مي‌زنيد، كلمات را با لحني خشن، ملايم يا معمولي و با زير و بمي متفاوت، ملايم يا يكنواخت ادا مي‌كنيد.
تمام اين خصوصيات در برداشت شنونده از پيام شما نقشي اساسي دارد. كارشناسان معتقدند كه 38 درصد از استنباط اوليه از هر عبارت، بستگي به نحوه آن دارد. در حقيقت مردم از طرز گفتار ما درباره ما به قضاوت مي‌نشينند.
نگاه كردن به آينه امروزه امري طبيعي است و هر كس حداقل يك بار در روز به آينه نگاه مي‌كند و به چهره خويش خيره مي‌شود. در مقابل، شما هرگز صداي خود را آن گونه كه ديگران مي‌شنوند، نمي‌شنويد. براي اولين بار كه شما صداي خود را از طريق ضبط صوت شنيده‌ايد، غالبا برايتان عجيب بوده و گاه تكان‌دهنده يا مايوس‌كننده....

ادامه نوشته

‌نظريه‌هاي‌ مربوط‌ به‌ معنا از «ارجاع» ‌تا «استعمال»

بخش اول

منبع: مجله ذهن

ترجمه دکتر همایون همتی

«معنا و معناداري» يكي‌ از مباحث‌ مهم‌ و داراي‌ نقشي‌ تعيين‌ كننده‌ در فلسفة‌ معاصر است‌ كه‌ توجه‌ عدة‌ زيادي‌ از متفكران‌ را سخت‌ به‌ خود مشغول‌ داشته‌ است. سؤ‌ال‌ اصلي‌ در اين‌ بحث‌ آن‌ است‌ كه‌ يك‌ كلمه‌ و يا يك‌ جمله‌ براي‌ معنا داشتن‌ بايد داراي‌ چه‌ شرايطي‌ باشد. به‌ عبارت‌ ديگر چه‌ زماني‌ مي‌توان‌ گفت‌ كه‌ اين‌ كلمه‌ يا جمله‌ معنادار است.

اين‌ مقاله‌ به‌ طرح، نقد و بررسي‌ ديدگاههاي‌ مختلف‌ فيلسوفان‌ و صاحبنظران‌ برجسته‌اي‌ همچون‌ فرگه، راسل، ويتگنشتاين، شليك، وايزمن، آير و... در باب‌ نظرية‌ معنا پرداخته‌ و البته‌ اهتمام‌ بيشتر مقاله‌ بر روي‌ آراي‌ ويتگنشتاين‌ است.  زماني‌ كه‌ از شخصي‌ سؤ‌ال‌ مي‌كنيم‌ عدد يك‌ چيست‌ يا نماد «1» چه‌ معنايي‌ دارد، قاعدتاً‌ چنين‌ پاسخي‌ دريافت‌ خواهيم‌ داشت: «چطور مگر؟! يك‌ چيزي‌ است» با طرح‌ اين‌ مطلب‌ «گوتلوب‌ فِرِگه»1 يكي‌ از پيشگامان‌ فلسفة‌ زباني‌ در زمان‌ ما، كتاب‌ خود به‌ نام‌ «اصول‌ علم‌ حساب»2 را كه‌ در سال‌ 1884 نوشته، آغاز كرده‌ است....

ادامه نوشته

آشنایی با اصطلاحات تخصصی در مطالعات زبانی

آشنایی با اصطلاحات تخصصی در مطالعات زبانی

مقاله زیر نوشته دکتر ویدا شقاقی است که در سایت معتبر پایگاه اطلاع رسانی جهاد دانشگاهی  منتشر شده است.

امیدوارم شما هم از خواندن این مقاله بسیار جالب و زیبا لذت ببرید.

دریافت مقاله "اصطلاحات تخصصی در مطالعات زبانی"

نقش فرهنگ و نظریات آن در آموزش زبان خارجه

واضح است که علل موجد واقيت هاي زباني حقاً ماهيتي اجتماعي دارند . . . آنتوان ميه

وحید نوروزی عزیز از جمله دوستانی است که همیشه مطالب و مقالات خود را برای وبلاگ ارسال مینماید و من از این بابت از ایشان سپاسگزارم.

مقاله زیر با عنوان "فرهنگ و نقش آن در آموزش زبان خارجه" را آقای نوروزی برای وبلاگ ارسال نموده اند که خواندن آنرا به شما توصیه میکنم. من که از خواندن آن خیلی لذت بردم. برای همکاری و همفکری با آقای نوروزی حتما نظرات خود را نیز اعلام فرمایید.

چکيده :

نقش فرهنگ در آموزش زبانهاي خارجي از دير باز مورد بحث بوده و مطالب موافق و مخالف زيادي درباره آن نوشته شده است . عليرغم تعريفهاي زيادي که در اين زمينه شده است متاسفانه هنوز اين نکته اساسي در آموزش زبانهاي خارجي در کلاسهاي زبان ما مورد توجه قرار نگرفته است .

امروزه معلمان زبان در آموزش آوا ، واژه ها و گرامرها ، و غيره موفق بوده اند و توانسته اند به شاگردان خود درست سخن گفتن را بياموزند اما آيا مي توان بدون آشنايي به فرهنگ مردمي ديگر تسلط لازم را بر زبان آنها پيدا کرد ؟ در اين مقاله کوشيده شده اين موضوع را مورد بحث و حلاجي قرار داده و نظريات برخي از روانشناسان و زبانشناسان را مورد بررسي قرار دهيم.

ادامه نوشته

زبانشناسی در قلمرو نشانه شناسی

نوشتار زیر حاصل تلاش و همکاری دوست گرامی آقای امیر احمدی است. این مقاله را در ادامه مطلب بخوانید.

در اين جستار سعي بر آن است به صورت بسيار اجمالي به معرفي نشانه شناسي بپردازيم ، سير مطالب به اين صورت خواهد بود كه ابتدا پس از ارائه‌ي پيشينه مختصري از شكل گيري نشانه شناسي به تعريف اساسي ترين مفهوم نشانه شناسي كه همانا «نشانه» است بپردازيم البته تنها به آراء بنيانگذاران نشانه شناسي اكتفا مي كنيم، سپس مفهوم «نشانه واقعي» تشريح مي شود و پس از آن مفاهيم «متن» و «رمزگان» به زباني ساده و موجز بيان مي شود،پس از اين مرحله نظري؛ به برخي از حوزه هاي فعاليت نشانه شناسي از قبيل «نشانه شناسي و مطالعات ادبي» كه البته در اينجا به «نشانه شناسي شعر» و «مجاز» به عنوان يكي از آرايه هاي علم بيان پرداخته و در انتها با ذكر يك مثال ، «نشانه شناسي فرهنگي» معرفي مي شود ....

ادامه نوشته

گستره علمی زبان

گستره علمی زبان مطلبی بود که در روزنامه رسالت در سال 86 بچاپ رسیده است و به زبان و مسائل زبان شناسی از دیدی دیگر مینگرد. مطالعه این مطلب کوتاه را به شما توصیه میکنم. 

بحث زبان و زبان دين درعلوم ورشته هاي گوناگوني چون فلسفه دين، فلسفه تحليلي، فلسفه زبان ، هرمنوتيک ، علم اصول، منطق صوري مناهج التفسير، علم ژنتيک زبان ، زبانشناسي جغرافيايي، زبان شناسي و... جايگاه ويژه اي دارد مرزبندي دقيق ميان اين علوم با وجودتداخل مسئله اي، کار سهل وآساني نيست. اگر امکان دارد قدري درباره اين مسئله حساس که در رشته هاي متنوعي که به تعدادي ازآنها ذکر شده توضيح دهيد.

    زبان شناسي کوششي براي توصيف ساختارهاي واقعي زبان طبيعي انسان از جمله قواعد دستوري، معنا شناسي، آواشناسي وغيره است فلسفه زبان، مانند ساير فلسفه هاي مضاف ، به موضوع مشخصي، يعني زبان وتامل و تحقيق در آن باب مي پردازد ومسائلي مانندمعناي زباني مترادف، استعاره ومجاز، دلالت ، محکي ، معناداري ، صدق ، ضرورت وساير جنبه هاي عمومي زبان را بحث مي کند. فلسفه تحليلي يا تحليل زباني يا فلسفه زباني ، عنايتش به زبان ازآن روست که ريشه پيدايش فلسفه و انحراف واعوجاج در مسائل فلسفه راکاربرد زبان طبيعي مي داند؛ لذا کشف واقعيت را برتحليل زبان متوقف مي داند و مسائل فلسفي را با استفاده از زبان عرفي حل يا منحل مي سازد....

ادامه نوشته

مفاهیم بنیادی در زبانشناسی شناختی

نوشته: محمد راسخ مهند استاد یار دانشگاه بوعلی همدان

منبع: مجله بخارا شماره ۶۳

زبان‌شناسي‌ شناختي‌   يكي‌ از مكاتب‌ نوين‌ زبان‌شناسي‌ است‌. دبيرمقدم‌ (1383، فصل‌ اول‌) سه‌ نگرش‌ غالب‌ در زبان‌شناسي‌ امروز را نگرشهاي‌ صورت‌گرا  ، نقش‌گرا   و شناختي‌ مي‌داند. اگر بتوان‌ اكثر نظريه‌ها و مكاتب‌ زبان‌شناسي‌ را به‌ جزيره‌اي‌ مانند كرد كه‌ حوزه‌ و مرز مشخصي‌ دارند، زبان‌شناسي‌ شناختي‌ را بايد به‌ مثابه‌ مجمع‌ الجزايري‌ در نظر گرفت‌ كه‌ شامل‌ چندين‌ جزيره‌ كوچك‌ است‌. اين‌ جزاير كوچك‌ نظريات‌ مختلفي‌ هستند كه‌ همگي‌ به‌ نوعي‌ به‌ هم‌ مربوط‌اند.

 زبان‌شناسي‌ شناختي‌ چارچوبي‌ انعطاف‌پذير است‌، اما نظريه‌اي‌ واحد نيست‌. زبان‌شناسي‌ شناختي‌ را مي‌توان‌ به‌ خانواده‌اي‌ تشبيه‌ كرد كه‌ اعضاي‌ آن‌ داراي‌ ويژگيهاي‌ مشتركي‌ هستند، هرچند با همديگر تفاوتهايي‌ نيز دارند. زبان‌شناسان‌ شناخت‌گرا، مانند همه‌ زبان‌شناسان‌، زبان‌ را به‌ عنوان‌ موضوع‌ علم‌ خود مطالعه‌ مي‌كنند و سعي‌ در توصيف‌ نظام‌ و نقش‌ زبان‌ دارند. آنها به‌ بررسي‌ رابطه‌ ميان‌ زبان‌ انسان‌، ذهن‌ او و تجارب‌ اجتماعي‌ و فيزيكي‌ او مي‌پردازند. يكي‌ از دلايل‌ مهم‌ آنها در مطالعه‌ زبان‌ از اين‌ فرض‌ ناشي‌ مي‌شود كه‌ زبان‌ الگوهاي‌ انديشه‌ و ويژگيهاي‌ ذهن‌ انسان‌ را منعكس‌ مي‌كند (كرافت‌ و كروز 2004). بنابراين‌ مطالعه‌ زبان‌ از اين‌ نگاه‌، مطالعه‌ الگوهاي‌ مفهوم‌سازي‌   است‌...

ادامه نوشته

منشا زبان

یکی از موضوعات بسیار جالب و تفکر بر انگیز در علم زبانشناسی موضوع منشا زبان است. این موضوع برای بسیاری که شاید حتی در علم زبانشناسی تخصصی نداشته باشند نیز جذاب است.

در این نوشتار سرکار خانم بافنده دانشجوی کارشناسی ارشد زبانشناسی همگانی از دانشگاه آزاد تهران مرکز به بررسی کلی و همه جانبه این موضوع میپردازند.

آنچه در این مطلب برای خود من بسیار جالب بود اشاره به نظریاتی در باب منشا زبان بود که کمتر در کتابهای مقدمات زبانشناسی خوانده بودیم.            

در ادامه مطلب این مقاله بسیار جالب را بخوانید...

ادامه نوشته

گفت وگوي اختصاصي با ابوالحسن نجفي درباره ي «فرهنگ فارسي عاميانه»

در روزنامه اعتماد ملی شماره 908  مورخ ۱۲/۲/۸۸ گفتگویی با ابوالحسن نجفی در مورد کتاب وی بنام "فرهنگ فارسی عامیانه" بچاپ رسیده بود. در این گفتگو به فرهنگ نویسی در ایرن پرداخته میشود. کار تازه وی در باب انتخاب مدخل هایش بسیار مورد توجه واقع شد و خوش درخشید.

این مصاحبه در دو بخش تنظیم شده است که بخش اول آنرا در این قسمت میخوانید و هفته آینده در همین روز میتوانید بخش دوم را بخوانید.

البته میتوانید با استفاده از سه لینک زیر اطلاعات بسیاری در باره زندگی ابوالحسن نجفی بخوانید:

سایت شهروند امروز - زندگینامه ابوالحسن نجفی

 

ادامه نوشته

گونه های زبانی

در این مقاله که به کوشش خانم "بیتا احمد علی نژاد" دانشجوی کارشناسی ارشد زبانشناسی همگانی آماده و تنظیم شده است به مباحث مختلف در باب گونه های زبانی پرداخته میشود. از جمله مطالب مورد بحث قرار گرفته در این مقاله عبارتند از: سبک های زبان و گویش های آن، زبان معیار، تفاوتهای گویشی و... . لهجه، گویش، مرزهای همگویی و گویشی از دیگر مطالب این مقاله هستند.

سبک های زبان و گویش های زبان

هیچ گونه زبانی ثابت، یکپارچه وغیر متفاوت نیست.تمام زبان ها تفاوت های درونی دارند.استفاده واقعی ازگروهی به گروه دیگر و از سخنگویی به سخنگوی دیگر از جهت تلفظ یک زبان ، انتخاب واژگان ،معنای آن واژگان و حتی استفاده نحوی آن ساختارها متفاوت است.

سخنان آمریکایی ها با انگلیسی ها متفاوت است.همچنین سخنان این دو با استرالیایی ها متفاوت است. هنگامی که گروهی از سخنگویان زبانشان به صورت قابل توجهی متفاوت است ،گفته می شود که به گویش های متفاوت آن زبان صحبت می کنند...

ادامه نوشته

تاثیر زبان فارسی بر زبانهای جهان

قسمت اول همین مقاله

قسمت دوم

هیچ زبانی در دنیا نیست که از دیگر زبان ها واژگانی وام نگرفته باشد، همه ی زبان ها از هم دیگر تاثیر و تاثر پذیرفته اند. زبانی که از زبان های دیگر وام نگرفته باشد، زبانی مرده است. هر اندازه زبان ها تاثیر بیش تری گرفته باشند زنده تر شده اند و این عیب و نقصی برای آن ها به شمار نمی رود. مهم ترین زبان کنونی جهان (انگلیسی ) تقریبن 75 درصد کلمه های خود را از دیگر زبان ها به ویژه انگلو، جرمن و لاتین گرفته است. اسپانیولی و پرتغالی 95 درصد زبان و ادبیاتشان یکی است، با این حال خود را دو زبان گوناگون می نامند ....

 

ادامه نوشته

تجزیه و تحلیل کلام

                                                       Discourse Analysis

تهیه و تنظیم: مهسا کیانی ثابت

كلام يا سخن به معني زباني است كه در وراي يك جمله قرار دارد: يعني چگونگي استفاده مردم از زبان در متن و در بافت. تجزيه و تحليل كلام روي گفتارهاي مردم در اجتماع متمركز است و تلاش مي كند تا روند به وجود آمدن كلام را كشف كند.

از طريق كلام انسان ها:   1- با يكديگر ارتباط برقرار مي كنند.  2- اطلاعات خود را به يكديگر منتقل مي كنند.    3- هويت و افكار خود را بيان مي كنند.....

 

ادامه نوشته

دامنه نفوذ و تاثیر زبان فارسی بر زبانهای جهان

بخش اول

زبان های دنیا را 6 هزار دانسته اند. برخی از این زبان ها بسیار به هم شبیه هستند .از این رو  همه ی زبان ها را می توان در20 گروه عمده جای داد. یکی از مهم ترین گروه های زبانی، هند و اروپایی است که همه ی زبان های شبه قاره هند -  ایران و نیز اروپایی را در بر می گیرد. در روزگار ابن بطوطه وی در تمام مناطق غیر عربی که سفر نموده با زبان فارسی مشکل گفتاری خود را حل می کرده است. حتا در چین و بلغارستان و ترکستان  کلمه هایی از فارسی وجود دارد و از این نظر با زبان یونانی قابل مقایسه است....

 

 

ادامه نوشته

عصر نوزايي و مشخصه هاي آن

نويسنده: محسن آلوستاني مفرد


    با پايان قرون وسطي (1) دوره جديدي به وجود آمد که بعدها از آن به دوره رنسانس يا زمان نوزايي ياد مي شود. در اين دوره جديد بشر تولدي ديگر و زندگي جديدي پيدا نمود. اين عصر همچنين به عصر روشنگري، عصر خردورزي و واژه هايي از اين قبيل ناميده مي شود که جزئيات آن در تاريخ فلسفه اروپا(2) و مغرب زمين آمده است. با توجه به تقسيماتي که درباره تاريخ فلسفه غرب صورت گرفته است(3) عصر نوزايي يا رنسانس دوره سوم تاريخ فلسفه غرب مي باشد که اين دوره فلسفه هايي را در بر مي گيرد که در محدوده زماني پايان قرن چهاردهم ميلادي و آغاز قرن بيستم پديد آمده اند. در اين دوره چند مکتب مهم و تاثيرگذار پديد آمده اند که مهمترين آنها عبارتند از مکتب عقل گرايي که حاميان آن دکارت و کارتزين ها- اسپينوزا و لايب نيتس- مي باشد. مکتب دومي که در اين عصر جاي گرفته است و تقريبا يک دوره اي بس طولاني بر انديشه فلسفي غرب حکمفرما بوده است مکتب تجربه گرايي است....

ادامه نوشته

اهمیت زبان فارسی در عصر دهکده جهانی

براستی در دهکده جهانی و در عصر ارتباطات جایگاه زبان فارسی کجاست؟

در روزنامه همشهری مقاله ای چاپ شده بود در مورد اهمیت زبان فارسی در دنیای امروز. حتما این مقاله زیبا را بخوانید.

 

جهانی‌شدن- محمد عجم:
در سال‌های اخیر برخي نویسندگان و وبلاگ‌نویسان گمان می‌کنند که دهکده جهانی منجر به نابودی زبان فارسی خواهد شد. آنها نمی‌خواهند بپذیرند  که فارسی تنها یک زبان نیست بلکه یک فرهنگ و یک تمدن و یک بخش اصلی هویت ایرانی است.آنها همچنين با کم انصافی  به زبان فارسی و به کوشندگان و  زنده نگهداران این زبان  می‌تازند و این زبان  را نازا، بی اثر و مرده می پندارند.

زبانهای دنیا را 6 هزار دانسته اند بعضی از این زبانها  بسیار به هم شبیه هستند بنابراین همه زبانها را می توان  در 20 گروه عمده  جای داد یکی از مهمترین گروههای زبانی هندو ایرانی است که تمامی زبانهای شبه قاره هند – ایران و اروپایی را دربرمی گیرد....

ادامه نوشته

شیوۀ مقایسۀ دو ساخت دستوری

مقاله پیش رو از مقایسه دو ساخت دستوری صحبت میکند. این مقاله را خانم شفیعی برای وبلاگ ارسال نموده اند.

نوشتۀ پیش رو، برگرفته از کتاب زبان شناسی میان فرهنگها، اثر رابرت لادو و ترجمۀ استاد فرزانه، دکتر علی درزی است. این کتاب شاخۀ نسبتا جدیدی از زبانشناسی کاربردی و تجزیه و تحلیل فرهنگ را معرفی می­کند. یعنی مقایسۀ هر دو زبان و دو فرهنگ به منظور کشف و توصیف مشکلاتی که زبانوران یکی از آن زبانها در یادگیری زبان دیگر خواهد داشت. ثابت شده است که نتایج چنین مقایساتی برای تهیۀ مواد آموزشی، آزمونها و تجارب زبان­آموزی اساسا ارزشمند است....

ادامه نوشته

سورن، زبانشناسی فیلسوف

اگرچه مدتی از جلسه شهر کتاب درباره کتاب "تاریخ زبانشناسی" با ترجمه ارزشمند دکتر حق شناس میگذرد اما به بهانه درج خلاصه کتاب تاریخ زبانشناسی تصمیم گرفتم که این گزارش بسیار زیبا را برای آشنایی شما با سورن در این پست قرار دهم. در این جلسه دکتر علی اشرف صادقی، د کتر حق شناس و دکتر دبیر مقدم حضور داشتند و دکتر علی اشرف صادقی با تحسین ترجمه دکتر حق شناس آنرا شاهکاری در ترجمه زبانشناسی دانست.

این گزارش را دوست عزیزم محمد وهیبی فخر برای وبلاگ ارسال نمودند.

من توصیه اکید دارم که حتما این گزارش را بخوانید تا بیشتر با سورن و نحوه کار او آشنا شوید.

منبع: روزنامه اعتماد ملی شماره ۸۸۴

ادامه نوشته

دلشوره های واژه سازی

در ادامه معرفی وبلاگهای زبانشناسی دوست عزیزی وبلاگ شهربراز را معرفی نمود که در عین حالی که به مسائل فرهنگی و تاریخی میپردازد نیم نگاهی نیز به زبان و مسائل مربوط به آن دارد.

در بررسی این وبلاگ پست  جالبی را دیدم که در آن به مبحث واژه و واژه سازی پرداخته میشد. داستان از این قرار است که پرسشی در باب واژه "نپاهشگاه"مطرح شده است و آقای آشوری در پاسخ به آن ، به مبحث واژه سازی میپردازد و آقای دکتر حیدری در باب نظرات آقای آشوری مطلب زیر را مینویسند. برای دریافت جامعی از موضوع ابتدا مطلب "دلشوره های واژه سازی"را بخوانید و سپس به ادامه مطلب رفته و مقاله دکتر حیدری را مطالعه کنید.

«دلشوره‌های واژه‌سازی»

                                                                                                        دکتر حیدری ملایری

ادامه نوشته

آميختگي زبان شناسي و ترجمه متون

سرکار خانم عباسنژاد از خوانندگان همیشگی و قدیمی وبلاگ هم هستند این مقاله جالب را ارسال نمودند. از ایشان بسیار سپاسگذارم.

نويسنده:حمد شفیعی
منبع:روزنامه قدس

از ميان فلاسفه، تجربه گرايان و از ميان روان شناسان، رفتارگرايان معتقدند كه زبان، مخلوق اجتماع است و ناچار، مانند ساير ارزشها و رفتارهاي اجتماعي، جنبه اكتسابي دارد. از نظر رفتارگرايان، زبان مجموعه ايست ازعادتهاي صوتي كه درنتيجه پيوندهاي شرطي، ايجاد شده است. خلاصه اينكه، در چهارچوب نظريه رفتارگرايي، يادگيري زبان، از نظر كمي پيچيده تر از اعمال ساده ايست كه موشها در آزمايشگاه انجام مي دهند، ولي در نهايت از نظر كيفي با آنها فرق چنداني ندارد. اين نظريه، بر فطري بودن شالوده هاي زبان، خط بطلان مي كشد و زبان را چيزي بيشتر از يك پديده يادگيري نمي داند . براساس ديدگاههاي جديد پيرامون ترجمه نيز، فرايند عقلاني استخراج معنا و تنظيم و ارائه مجدد آن به زبان ديگر، در همه زبانها مشابه است، زيرا فرايند مورد بحث تفاوتي با عملكرد خود زبان ندارد، بنابراين در يك فرايند خلاق، امكان انتقال علايم بدون تجزيه وتحليل اوليه اطلاعاتي كه حاوي آنها هستند وهمچنين استفاده از اطلاعات تكميلي موردنياز براي تفسير درست آنها امكان پذير نيست....

ادامه نوشته

"زبانشناسی اجتماعی"، پژوهشی جدید در زبانشناسی - بخش دوم

هفته گذشته قسمت اول این مقاله را با مشاهده نمودید. امروز قسمت دوم این مقاله را برای استفاده شما عزیزان بر روی وبلاگ قرار میدهم.

قسمت اول مقاله را از اینجا بخوانید

● تمایلات زبانی و کلیشه های اجتماعی
در مطالعات روانی - اجتماعی زبان، حقایق کاربردی و علمی زبان نسبت به باورهای موجود درباره زبان اهمیت کمتری دارند، به ویژه هنگامی که این باورها به گونه ای سامان یافته و نظام مند درآمده باشند.
برای مثال هنگامی که این باور در ما به وجود بیاید که یک زبان اقلیت جدیداً جانی دوباره یافته، طبعاً تمایل مان به یادگیری آن بیشتر می شود، همین طور اگر این باور به وجود بیاید که آن زبان، زبانی تاریخی و زیباست، یا متکلمان آن زبان مردمانی نیک سیرت و مستعد هستند، یا حتی اینکه با یاد گرفتن آن زبان فرصت های شغلی و حرفه ای خاصی به دست خواهیم آورد. غاینها همه معیارهایی کاملاً غیرعلمی و غیرزبان شناختی اندف. در این نمونه ها، باورهای ما، بدون توجه به واقعیات عینی موجود، انگیز اننده رفتارهایمان بوده اند. بر این اساس، شاخه ای از زبان شناسی اجتماعی با کلیشه های اجتماعی سروکار دارد.

ادامه نوشته

زبان علمی و زبان همگانی در فارسی - بخش دوم

(بخش اول این مقاله را از اینجا بخوانید.)

بازی های زبانی در علم

به نظر ويتگنشتاين- فيلسوف  معاصر-  آنچه  ما از جهان به عنوان شناخت ارائه مي‌دهيم، بازي زباني است.

اين به آن معناست كه شناخت ما از جهان از طريق زبان صورت مي‌گيرد و زبان بازتاب جهان خارج نيست؛ بلكه خود جهان بازتاب زبان است. اين ديدگاه كه در حكم انقلابي در شناخت شناسي تعبير مي‌شود، به حوز‌ه‌هاي بسياري قابل تسري است.

از جمله در دنياي علم،‌ گزار‌ه‌هاي زباني بسياري وجود دارند كه حاكي از بازي‌هاي متفاوت زباني‌اند؛ اما آيا اين گزار‌ه‌ها ابدي و تغيير ناپذيرند؟ پاسخ ويتگنشتاين «خير»  است. به اين دليل كه ما در هر عصري و دوره‌اي نحوي از بازي زبان را براي توصيف و شناخت جهان به اجرا مي‌گذاريم. مطلب حاضر با مثالي از جهان فيزيك به اين ديدگاه مي‌پردازد....

 

ادامه نوشته

نسبت زبان و سیاست

سیاست زبان

در روزنامه همشهری مورخ ۱۸/۱/۸۸ مطلبی تحت عنوان "سیاست زبان" بقلم امیر وحیدیان بچاپ رسیده که از نظر زبانشناسی و کاربردشناسی زبان قابل تامل است. من خودم از خواندن این مقاله بسیار لذت بردم و در فکر تایپ مقاله بودم که سایت روزنامه همشهری با تاخیر مطلب را منتشر کرد.

این مقاله اینگونه آغاز میشود:

زبان در زندگي اجتماعي انسان‌ها يكي از كليدي‌ترين نقش‌ها را ايفا مي‌كند؛ به گونه‌اي كه در تعريف انسان، «ناطق‌بودن» يكي از ويژگي‌ها و مميزه‌هاي اصلي آدميان با ساير موجودات است.

هر چند «ناطق بودن» در تعريف منطقي انسان لزوماً بر مفهوم زبان تكيه و تاكيد ندارد ولي زبان و قوه‌ناطقه در ادبيات فلسفي جزء جدايي‌ناپذير قوه عاقله آدمي است و به واسطه نقش و اهميتي كه قوه‌ناطقه و زبان در تبلور قوه‌عاقله دارد آدمي را حيوان ناطق ناميده‌اند. ...

ادامه نوشته

ارتباط زبان با هنجارها و نقشهای اجتماعی در جامعه شناسی زبان

 صهبا سلیمی - حسن هاشمی میناباد، کارشناس ارشد زبان شناسی، استاد دانشگاه آزاد اراک است. زمینه تحقیقی او عمدتاً فرهنگ نویسی و ترجمه شناسی است. در زمینه فرهنگ نویسی مجموعه مقالاتی دارد که به توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی به چاپ رسیده است. مدتی نیز در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، گروه فرهنگ نویسی، به عنوان صاحب نظر در زمینه فرهنگ نگاری به همکاری پرداخت. (حدوداً دو سال پیش)، که عمر این همکاری به درازا نکشید. تا آن جا که می‌دانم قرار بوده است اخیراً برای مجله کتاب ماه ادبیات یک ویژه نامه ترجمه دربیاورد، که اگر بیرون بیاید خواندنی خواهد بود.حسن هاشمی میناباد، کارشناس ارشد زبان شناسی، استاد دانشگاه آزاد اراک است. زمینه تحقیقی او عمدتاً فرهنگ نویسی و ترجمه شناسی است. در زمینه فرهنگ نویسی مجموعه مقالاتی دارد که به توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی به چاپ رسیده است. مدتی نیز در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، گروه فرهنگ نویسی، به عنوان صاحب نظر در زمینه فرهنگ نگاری به همکاری پرداخت. (حدوداً دو سال پیش)، که عمر این همکاری به درازا نکشید. تا آن جا که می‌دانم قرار بوده است اخیراً برای مجله کتاب ماه ادبیات یک ویژه نامه ترجمه دربیاورد، که اگر بیرون بیاید خواندنی خواهد بود.

 

گفت‌و‌گو با هر زبان ممكن

 

نوشته: حسن هاشمي ميناباد

 

«جامعه‌شناسي زبان» به مطالعه زبان در يك جامعه خاص مي‌پردازد و ارتباط زبان را با هنجارهاي اجتماعي و نقش‌هاي اجتماعي به بررسي مي‌گذارد.

در اين ميان واژه‌هاي فرهنگي يك جامعه براي «جامعه‌شناسي زبان» از اهميت زيادي برخوردار است. عناصر و واژه‌هاي فرهنگي، اقلام مقيد به فرهنگ خاصي‌‌اند و مشكلات فراواني را در ارتباط بين زباني ايجاد مي‌كنند. در اين مقاله ابتدا طبقه‌بندي‌اي از مقولات فرهنگي عرضه شده و سپس توضيحاتي درباره برخي اقلام خاص فرهنگ ايراني آمده كه در واژگان فارسي منعكس شده است. اين توضيحات به‌ويژه براي مترجمان كارآمدي قابل توجهي دارد....

به ادامه مطلب رجوع نمایید.

ادامه نوشته

زبان علمی و زبان همگانی در فارسی - بخش اول

زبان علم در حقيقت يك زيرگونه يا به‌اصطلاح زبانشناسان يك گونه كاربردي از زبان فارسي است.

بنابراين وقتي زبان علمي فارسي گفته مي‌شود، مقصود يك زيرگونه (علمي) از زبان فارسي است. كاركرد زبان علمي، برقراري ارتباط ميان اهل علم و بيان مخاطب علمي در گفتار  و نوشتار است. ويژگي‌هايي كه براي زبان علم برمي‌شمارند، عبارتنداز: زبان علم شفاف، دقيق و به‌دور از ابهام و تعارض دروني.

زبانشناسان اشاره كرده‌اند كه در بسياري از مواقع بدفهمي‌هاي دانش‌آموزان از علوم، به عدم صراحت مطالب علمي برمي‌گردد. درواقع ايده‌آل زبان علمي، زباني است كه تا حد زيادي صريح و شفاف باشد. دومين ويژگي زبان علم به نقش آن برمي‌گردد. نقش اصلي زبان علم اطلاع‌رساني است نه زيبايي‌آفريني و بيان عاطفي. به همين دليل زبان علم ترجمه‌پذيرترين نوع زبان است.

سوم اين كه در زبان علم براي هر شاخه دانش، يك دستگاه اصطلاح‌شناختي وجود دارد كه نزد اهل آن علم شناخته شده است. نكته ديگر آنكه زبان علم بر متن زبان طبيعي ساخته مي‌شود و در نتيجه همان اختصاصات دستوري، آوايي و معناشناختي زبان طبيعي را به‌كار مي‌گيرد.در تفاوت بين زبان علمي و زبان طبيعي در زمينه واژه‌سازي  بايد گفت، واژه‌سازي وقتي شكل مي‌گيرد كه يك مفهوم، پديده و يا يك شيء تازه براي اهل زبان مطرح مي‌شود و  درصدد برمي‌آيند كه براي آن لفظي اختيار كنند. ...

به ادامه مطلب رجوع نمایید...

ادامه نوشته

درآمدی بر زبانشناسی توصیفی

اغلب زبان شناسان کارکردهای زبان را به دو دسته تقسیم بندی می‌کنند: 1. کارکرد زبان در برقراری ارتباط 2. کارکرد زبان در ارائه قرائتی در مورد متکلم

این دو کارکرد مهم زبانی در ارتباط با یکدیگر شکل می گیرند و در حالتی که مکمل یکدیگرند، به شکل‌گیری عرصه زبانی ارتباط منجر می شوند. مورد اول شکل بارز و ظاهری ارتباط زبانی است. در مورد کارکرد دوم باید گفت: وقتی صحبت می کنیم، به نحو اجتناب ناپذیری نشانه هایی از اندیشه و شخصیت خود را در گفتار ظاهر می کنیم و در اولین سطح نشان می دهیم، که اهل کجاییم و چه پیشینه ای داریم. حتی ممکن است بدین طریق، قرائنی در مورد برخی از افکار و طرز تلقی‌های خود به مخاطبان خود ارائه دهیم.

 

به ادامه مطلب رجوع نمایید..

 

منبع: مرکز تحقیقات رسانه ای همشهری

ادامه نوشته

آوا شناسی و تاریخچه آن

نوشته: سیروس اویسی

آواشناسی با جنبه های فیزیکی و فیزیولوژیکی گفتار سر و کار دارد و حیطه ای گسترده است که با علوم دیگر نیز در ارتباط می باشد .مثلا در بحث در باره آواشناسی تولیدی باید با ساختمان دستگاه گفتاری انسان آشنا باشیم که از این منظر ،آواشناسی با زیست شناسی و پزشکی ارتباط می یابد.در آواشناسی آکوستیک که بررسی امواج صوتی است ،با فیزیک و ریاضی مرتبط می شویم و در آواشناسی شنیداری در حیطه زیست شناسی ،پزشکی ،روان شناسی ،عصب شناسی و... وارد می شویم .بنابراین ،آواشناسی علمی است که ارتباط تنگاتنگ با علوم دیگر برقرار می کند .اما به جنبه تولیدی آواشناسی به این دلیل بیشتر پرداخته شده است که ملموس تر می باشد ولی در این میان آواشناسی آکوستیک از شاخه ها یی است که تا حدودی ناشناخته مانده است اگر چه تحقیقات و بررسی های زیادی از طرف زبانشناسان و غیر زبانشناسان بر روی آن انجام شده است .شاید این امر بدین خاطر باشد که آواشناسی آکوستیک تا حدودی ناملموس است وقابل مشاهده نیست .....

به ادامه مطلب رجوع کنید...

 

ادامه نوشته

درآمدی بر کاربرد ریشه شناسی در مطالعات تاریخی

نویسنده و منبع: علی معموری

دانش زبان‌شناسی از حدود یک و نیم قرن پیش در اثر شرایط گوناگونی از جمله گسترش ارتباطات و پیدایش رویکرد مطالعات میان رشته‌ای به طور شگفت‌انگیزی گسترش یافته و شاخه‌های متعددی را درون خود تاسیس نموده که بازتاب بسیاری بر دانش‌های اجتماعی دیگر چون تاریخ و الهیات بر جای گذاشته است. آشنایی زبان‌شناسان با زبان‌های چندی علاوه بر زبان مادری، در کنار پیشرفت‌های به دست آمده در زمینه‌های باستان‌شناسی، مردم‌شناسی، روان‌شناسی و.. بیشترین تاثیر را در گسترش قلمروی زبان‌شناسی داشته است. به عبارت دیگر وجود سه ویژگی “تاریخی”، “تطبیقی” و”میان‌رشته‌ای” در زبانشناسی جدید، مهمترین عامل تحول آن به شمار می‌رود.

شاخه ریشه‌شناسی از مهمترین حوزه‌های مطالعات زبان‌شناسی به شمار می‌رود. این اصطلاح معادل “Etymology” است که از ریشه “Etymon” به معنای اصل و ریشه هر چیز می‌باشد. در دانش‌های عربی نیز اصطلاح “علم الاشتقاق” به این حوزه مطالعاتی مربوط می‌شود که بیشتر درون دانش صرف مورد توجه قرار گرفته و استقلال خود را نسبتا از دست داده است...

ادامه نوشته

زبانشناسی دریچه ای به دریافت ماهیت ادبیات

دکتر سعید رفیعی عضو هیات علمی فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی درباره زبان شناسی و ادبیات گفت: امروز هیچ حوزه ای نیست که در تعامل با رشته های دیگر قرار نداشته باشد. برای تحلیل هر پدیده ای و یا تبیین هر نظریه ای نیازمند توجه به رشته های هستیم که در تعامل با آن هستند و از این تعامل است که علوم بین رشته ای به وجود می آید. زبان شناسی ادبیات هم دانشی میان رشته ای است. اصطلاحی است که به قیاس جامعه شناسی ادبیات ساخته ام.
وی گفت : زبان شناسی ادبیات اصطلاحی است که بر خلاف سایر اصطلاحات رایج در حوزه زبان شناسی و ادبیات معنا و مفهومش در زبان فارسی بوده و ترجمه نشده است.
رفیعی در ادامه افزود: نظریه های عمده زبان شناسی شامل نظریه صورت گرایی و دستور گشتاری _ زایشی چامسکی , نظریه نقش گرای یاکوبسن و دستور شناختی در تعامل با ادبیات هستند و در تحلیل و تاویل به حوزه ادبیات وارد می شوند....

در این گفتار دکتر رفیعی به توضیح رابطه بین ادبیات و زبانشناسی پرداخت.

به ادامه مطلب رجوع نمایید...

ادامه نوشته

نحو و ایدئولوژی

_{در تعطیلات عید نوروز و در حین جستجوی مطلبی در باب نحو در اینترنت به نوشتار زیر برخوردم که به نظرم جالب آمد. این مطلب بقلم آقای محمود فتوحی و در وبلاگ کاروند پارسی منتشر شده بود. در ادامه مطلب کل مقاله را بخوانید.}

_{ساختارهای نحوي جمله‌ها در سخن ايدئولوژيك اهميت خاصی دارد. ايدئولوژي خود را بر روابط نحوي كلمات تحميل مي‌كند و نوع خاصي از گرامر را نيز بر مي‌گزيند. البته اين تحميل صريح و آشكار نيست.     (Hynes, 1995: 60). مثلاً يك ليبرال مطلق در بحث از آزادي مسألة آزادی (از/ در/ براي/ بخاطر) را مطرح نمي‌كند، بلكه آزادي در نظر وی بي‌هيچ قيدي مطرح است. اما يك سوسياليست آزادي را با حروف اضافه و متمم (آزادي از- براي-  يِ - در - بخاطرِ) مقيد مي‌كند و دیدگاه ایدئولوژیک وی این پرسشها را در بارة آزادی مطرح می‌کند:‌ آزادي از چه؟ آزادي براي چه؟ آزادي در كجا؟ آزادي براي چه كسي؟}

ادامه نوشته

مقاله ای کامل و استثنایی در مورد "فرضیه نسبیت ساپیر-ورف"

مدتها بود بدنبال یک مقاله خوب و کامل در مورد فرضیه نسبیت ساپیر-ورف بودم، چراکه من به این فرضیه بسیار علاقه دارم و آنرا جالب و در خور توجه میدانم. امروز این مقاله بسیار عالی را در وبلاگ انسان شناسی و فرهنگ بقلم خانم آذرنوش عیاری یافتم و از خواندن آن بسیار لذت بردم. امیدوارم شما نیز این مقاله را خوانده و از آن استفاده نمایید.(سعیدی)

پیشگفتار
« و تمام جهان را یک زبان و یک لغت بود * و واقع شد که چون از مشرق کوچ میکردند همواریی در زمین شنعار یافتند و در آنجا مسکن گزیدند *‌ و به یکدیگر گفتند بیایید خشتها بسازیم و آنها را خوب بپزیم و ایشانرا آجر به جای سنگ بود و قیر به جای گچ * و گفتند بیایید شهری برای خود بنا نهیم و برجی را که سرش به آسمان برسد تا نامی برای خویشتن پیدا کنیم مبادا بر روی تمام زمین پراکنده شویم * و خداوند نزول فرمود تا شهر و برجی را که بنی آدم بنا میکردند ملاحظه نماید * و خداوند گفت همانا قوم یکیست و جمیع ایشان را یک زبان و این کار را شروع کرده اند و الان هیچ کاریکه قصد آن بکنند از ایشان ممتنع نخواهد شد * اکنون نازل شویم و زبان ایشانرا در آنجا مشوش سازیم تا سخن یکدیگر را نفهمند * پس خداوند ایشانرا از آنجا بر روی تمام زمین پراکنده ساخت و از بنای شهر بازماندند * از آن سبب آنجا را بابل نامیدند زیرا که در آنجا خداوند لغت تمامی اهل جهان را مشوش ساخت و خداوند ایشان را از آنجا بر روی تمام زمین پراکنده نمود... » ( کتاب مقدس، سفر پیدایش ، باب یازدهم )....

به ادامه مطلب رفته و مقاله کامل را بخوانید.

ادامه نوشته

یک مقاله در مورد تاریخچه و علم زبانشناسی همگانی

بشر ، چنانچه از زمان ارسطو گفته اند ، حیوانی مدنی بالطبع است . یعنی حیوانی است که به هیئت اجتماعی زیست می کند . در حقیقت هر چه در تاریخ به قهقرا برویم ، هرگـــز بشــر را در وضــــع انفرادی نمی یابیم . پس به راحتی می توان دریافت که از زمان تشکیل جامعه مهمترین امر زندگی اجتماعی بشر ایجاد رابطه با همنوعانش بوده است . چون ارتباط مستقیم یعنی ارتباط بی واسطه ی ذهن ها با یکدیگر میسر   نیست ، ناچار برای این منظور باید وسیله ای به کار برد . مهمترین وسیله ی ارتباط افراد بشر همیشه زبان بوده است .نظری به زندگی اجتماعی روزانه ی ما نشان مـی دهد که بشــر چه تدابیـر مختلف و متعددی بـه کار می برد تا بتواند نیت و مقصود خود را به همنوعانش بفهماند و نیت و مقصود آن ها را بفهمد ؛ از اشاره های سر و دست ابرو گرفته تا علایم راهنمایی و رانندگی ، همه از جمله وسایل ارتباطی اند . پس مدار زندگی بشر بر ارتباط قرار دارد . ...

منبع: وبلاگ سخن

ادامه نوشته

انواع ترجمه

چندی بود که بدنبال مطلب خوب در مورد ترجمه و انواع آن میگشتم که هفته گذشته آنرا در اینترنت پیدا کردم و امروز در وبلاگ میگذارم.

این بسیار مهم است که متخصصین در امر زبان به اصول و فنون اولیه ترجمه هم آشنا باشند. البته پیشنهاد این مطلب مربوط به یکی از خوانندگان خوب وبلاگ خانم مطهری دانشجوی دکتری زبانشناسی بود.

به ادامه مطلب رجوع نمایید تا این مقاله را مورد مطالعه قرار دهید.

ادامه نوشته

زبانشناسی حقوقی

 زبانشناسی حقوقی، رویکردی نوین در زبانشناسی کاربردی

نوشته: فردوس آقا گل زاده

 پيدايش‌ و تكوين‌ و نشر رويكردهاي‌ نوين‌ در حوزه‌هاي‌ مختلف‌ علمي‌ در وهله‌ نخست‌ وظيفه‌ و حاصل‌ تلاش‌ صاحبنظران‌ هر رشته‌ علمي‌ است‌. در اين‌ تلاش‌ برخي‌ از انديشمندان‌ در پيدايش‌ و برخي‌ ديگر در تكوين‌ و نشر آن‌ نقش‌ ايفا مي‌كنند. آنچه‌ در اين‌ زايش‌ و بالش‌ رويكردهاي‌ نوين‌ حائز اهميت‌ است‌، عبارت‌ از اين‌ است‌ كه‌ اين‌ جوانه‌هاي‌ نوين‌ علمي‌ در مرحله‌ زايش‌ راكد نمانند بلكه‌ هر روز با يافته‌هاي‌ نظري‌ اساس‌ آن‌ مستحكم‌تر شود و با معرفي‌ به‌ ساير نقاط‌ عالم‌ و گسترش‌ آن‌، مجامع‌ بيشتري‌ به‌ لحاظ‌ كاربردي‌ از آن‌ بهره‌مند گردند. در اين‌ راستا زبان‌شناسي‌ حقوقي‌ (قانوني‌) يكي‌ از اين‌ رويكردهاي‌ نوين‌ در حوزه‌ علمي‌ زبان‌شناسي‌ و حقوق‌ است‌ كه‌ در مجامع‌ علمي‌ حقوق‌ و زبان‌شناسي‌ ايران‌ ناشناخته‌ مانده‌ است‌. مقاله‌ حاضر در چارچوب‌ روش‌ تحليلي‌ ـ توصيفي‌ درصدد است‌ زبان‌شناسي‌ حقوقي‌ (قانوني‌) را به‌ محافل‌ زبان‌شناسي‌ و حقوقي‌ و سپس‌ به‌ جامعه‌ علمي‌ رشته‌هاي‌ مرتبط‌ معرفي‌ نمايد.

ادامه نوشته

چرا خارجی ها معنای تعارف های فارسی را نمی فهمند؟

این مقاله در تاریخ دوازدهم شهریور ماه ۱۳۸۷ در وبلاگ منتشر شد. اما آنچه باعث شد تا مجددا به این مقاله توجه کنم این بود که نویسنده آن جناب آقای منیردرکیج که مربی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه بوسنی و هرزگوین هستند، با وبلاگ تماس گرفتند و بسیار علاقمند بودند تا نظر خوانندگان را راجع به این مقاله بدانند. بنابراین خواهش میکنم تا با مراجعه به لینک زیر و مطالعه مقاله نظر خود را برای آگاهی نویسنده از آن در قسمت نظرات اعلام فرمایید. با تشکر - سعیدبنادکی

چرا خارجی ها معنای تعارفات معمول فارسی را نمیفهمند؟                  نوشته آقای منیردرکیج

واژه "زن" از پارسی باستان تا به امروز

تقدیم به همه زنان و دختران ایران زمین به مناسبت تولد حضرت فاطمه معصومه (س)

ضمن تبریک روز دختران خدمت همه زنان سربلند ایران که نجابت، آزادگی و ایمانشان برترین ثروت و گنج مردان این آب و خاک است.(سعید بنادکی)

بررسی واژه "زن" از زبان فارسی باستان تا به امروز

 واژه­ی­ «زن» زبان فارسی، در زبان پهلوی، که زبان هنگام اشکانیان و ساسانیان بوده است، بگونه­ی «کن» خوانده می­شد،‌ که آن خود؛ از کـَئینی (کَ ای نی) زبان اوستایی - کهن­ترین زبان آریاییان جهان - هم­چون زبان سانسکریت برگرفته شده است....

ادامه مطلب را پیگیری نمایید.

ادامه نوشته

نحو شکنی به شیوه مدرن ( مطلب طنز)

شاید در آهنگها و ترانه های رایج نمونه های زیادی از نحو شکنی و یا به عبارت دیگر استفاده های جدید از لغات و ترکیبات فارسی(!!) شنیده باشید. مطلب زیر از سایت وازنا و از ستون شعر این سایت به قلم طنز نویس عزیز علی مقصودی نیا انتخاب شده است.

اندر احوال نحو شکنی

آقا و خانم من که شما باشید، این نحو شکنی کارِ خیلی بانمکی است!...اصلا ًهر کسی این گفتمان نحوشکنی را در شعر ما مطرح کرده، خیلی دم ِ پرحرارتی داشته. تازگی‌ها ترانه‌سراهای ما هم دست به نحوشکنی می‌زنند. مثلا ً این بیت از ترانه‌ی یکی از خوانندگان پر طرفدارِ مجازِ سیاه پوش که یکی از افعال مرکبِ «آوردنی» را بدل کرده به «کردنی»...می‌گویی نه؟...بفرما:

ممنون‌ام که بچه بازی هامو طاقت می‌کنی

هر چه‌قدر من بد می‌شم تو باز نجابت می‌کنی

اگر این عبارات به زبان خلایق هم وارد شود بد نیست ها... مثلا ً فرض کنید یارو از لبه‌ی پرتگاه آویزان است و به زور چنگ انداخته و خودش را نگه داشته. رفیق‌اش هم بالای سرش ایستاده و هی داد می‌زند: طاقت کن! صبر بیار! مقاومت بده!...

دیدید حالا؟... اصلا ً پیشنهاد می‌شود همین روش ادامه پیدا کند و ترانه‌سرایان به خلق چنین ابیاتی اهتمام بورزند. اولی‌اش هم خودِ من. بفرما:

دنیا دیگه مثِ تو نداره

نه داره نه می‌تونه... (خودتان به سیاقِ ترانه‌ی آن خواننده‌ی معروفی که گفتیم این آخرش را نحو شکنی کنید)

فرضیه نسبیت زبانی ساپیر و ورف و نقدی بر آن

يكي از مباحث مهم و قديمي در روانشناسي و زبانشناسي شناخت رابطه زبان و تفكر است. از دير باز اين تصور همواره وجود داشته است كه زبان بر شيوه تفكر و جهان بيني ما تاثير مي گذارد و از آنجا كه هر زبان تصوير متفاوتي از واقعيات جهان خارج به دست مي دهد، طبعاً ما نيز جهان را آنچنان درك مي كنيم كه زبانمان ترسيم مي كند.

فرضيه نسبيت زباني در ابتدا توسط زبانشناساني به نام ساپير و پس از آن- شاگرد ساپير - ورف معرفي شد.

ساپير به زبان به عنوان توانش تكميل شده در ذهن نمي نگريست بلكه آن را به عنوان پديده اي فرهنگي – تاريخي مورد بررسي قرار مي داد، ساپير اعتقاد داشت پيوند نزديكي ميان زبان و تفكر برقرار است و بدون زبان نمي توان تفكر نمود و يا به توهم پرداخت. او معتقد بود زبان جنبه بيروني تفكر و پتانسيل محتوايي زبان است از اين جمله مي توان نتيجه گرفت ساير واحدهاي انديشه را متناظر با واحدهاي زبان مي داند.

در اين نوشتار ابتدا به معرفي ساپير ورف مي پردازيم و سپس پيشينه تاريخي روابط ميان زبان و تفكر همراه با معرفي اين فرضيه و نقدي بر آن مطرح خواهد شد..... به ادامه مطلب رجوع کنید. 

منبع:باشگاه اندیشه از خانم زارعی و مهری

 

ادامه نوشته

شیرین کاری مترجمان زبان فارسی اونم از نوع مترجم ادبی (مقاله طنز)

ترجمه زیر را بخونید و در ادامه مطلب نظرات نویسنده طنز را در مورد آن دنبال کنید:

مسافر كه بيدار شد «كيف چرمي و قرمز خود را كه كمربندهاي آن به يك پتوي مشبك ...بسته شده بود. به دست گرفت.»

اين كيفهاي چرمي اگر قرمز باشند. البته كمربند دارند اما كمربند ساعت و كمربند پوتسن و اينجور چيزها با رنگ خاصي ملازمه ندارند. حالا اگر بپرسيد آن پتو چرا مشبك است و پتوي مشبك براي چه كاري خوب است. جوابش اين است كه پتوي مشبك گرچه به خوبي و گرمي پتوهاي چهارخانه يا پيچازي نيست اما به هر صورت براي هواي گرم تابستان كه خوب است. تا زمستان هم مي شود شبكه هايش را وصله انداخت كه خودش سرگرمي سالمي است. تا آن يكي تابستان هم خدا بزرگ است. مقصودم اين است كه پتو را مي شود يك كاريش كرد اما در قصه بعدي خانم زيباي جواني هست كه «لباس مشيك ساده اي به رنگهاي سرخ و سياه به تن دارد»! ....

ادامه این مقاله بسیار زیبا را در ادامه مطلب بخوانید.

ادامه نوشته

چرا خارجی ها معنای تعارفات فارسی را نمی فهمند؟ (خیلی مقاله جالبی است)

منبع: فصلنامه زبان فارسی

نویسنده: منیر در کیج

چكيده‌ : تعارف‌ يكي‌ از مسائل‌ مهمي‌ است‌ كه‌ دانستن‌ آن‌ براي‌ فارسي‌آموزان‌ خارجي‌ ضروري‌ به‌ شمار مي‌رود. در اين‌ مختصر، نگارنده‌ قصد دارد مشخص‌ كند چرا فارسي‌آموزان‌ خارجي‌ نمي‌توانند تعارف‌ فارسي‌ را بفهمند يا خوب‌ متوجه‌ شوند.ابتدا دربارة‌ نظريه‌ ادب‌ همگاني‌، كه‌ توسط‌ براون‌ و لوينسون‌ مطرح‌ شد سخن‌ مي‌رود و بعد پديدة‌ تعارف‌ براساس‌ اين‌ نظريه‌ مورد بررسي‌ قرار مي‌گيرد. در اين‌ بخش‌ به‌ اين‌ پرسش‌ پاسخ‌ داده‌ مي‌شود كه‌: آيا تعارف‌ فارسي‌ در چارچوب‌ نظرية‌ ادب‌ قرار مي‌گيرد؟ بخش‌ سوم‌ به‌ دستگاه‌ ضمير و فعل‌ مي‌پردازد و مهم‌ترين‌ نقش‌هاي‌ تعارف‌ و فرق‌ آن‌ با ادب‌ عمومي‌ را آشكار مي‌كند. سرانجام‌، سه‌ علت‌ اصلي‌ برشمرده‌ و راه‌حل‌ ممكن‌ ارائه‌ مي‌شود.

 

 كليد واژه‌ها:  تعارف‌، نظرية‌ ادب‌، حيثيت‌، فارسي‌آموزان‌ خارجي‌، دستگاه‌ ضمير، دستگاه‌ فعل‌، وجه‌ هم‌كنش‌.

مقاله کامل را در ادامه مطلب بخوانید.

ادامه نوشته

زبانشناسی در قالب فرهنگ ما

 

لادو در آغاز این فصل از کتاب خود، به تعریف ساختار دستوری پرداخته و به روشنی اعلام می کند که منظور وی از grammatical structure ، دستور سنتی نیست و زبانشناسی سنتی با تعریف های قدیمی دستور زبان که برپایه سخن ادیبان و ... بوده است سروکار ندارد. بلکه ساختار دستوری مورد نظر وی، برپایه قوانین موجود در زبانشناسیِ ساختارگرا است. (فراموش نکنید که وی در دوره ی ساختارگرایی می زیسته)...

برای خواندن مقاله کامل بر ادامه مطلب کلیک کنید.

منبع: گزارشی از خانم فاطمه عیوضی مجله رشد

ادامه نوشته

غلط املایی (مقاله علمی - پژوهشی)

غلط املايي

نویسنده: عباس اقبال آشتیانی  
غير از مردم لاابالي و بي ‏مبالات، هيچكس نيست كه پيش از خروج از خانه و قدم نهادن در كوچه لااقل روزي يك بار، خود را در آيينه نبيند و وضع سر و لباس و كفش و كلاه خود را تحت مراقبت نياورد، و نواقص و معايب و بي‏نظمي‏ها و آشفتگيهاي هيئت ظاهر خويش را به شكلي ترميم و اصلاح ننمايد.
چرا؟....

بر ادامه مطلب کلیک کنید

ادامه نوشته

معماهای شطرنج بی انتهای زبان (عجب مقاله ای)

  فردينان دو سوسور، زبانشناس معروف ژنوى، اولين كسى بود كه بازى زبان را با بازى شطرنج مقايسه نمود.

 امروزه باتوجه به همه تحولاتى كه در حوزه مطالعات زبانى با عبور از ساختگرايى (نظام عينى گرا و بسته اى كه زبان را محدود به رمزگان، قواعد، چارچوب و كليشه مى داند) به پسا ساختگرايى (جريانى كه ديگر دال و مدلول را وابسته به يكديگر نمى داند، براى آنها استقلال قائل است و به معنايى از نوع معناى ضمنى معتقد است) و ساخت شكنى (كه در آن معنا جريانى متكثر، گريزان، پايان ناپذير و پيوسته در حال بازسازى و تعالى است)، صورت گرفته است، لازم است كه اين تفكر سوسورى مورد تجزيه و تحليل و بازنگرى قرار گيرد تا همه زواياى مقايسه بازى زبان با بازى شطرنج به خوبى روشن گردد. ...

به ادامه مطلب رجوع کنید.

منبع: روزنامه ایران - حمید رضا شعیری

ادامه نوشته