زبانشناسی رایانشی و حوزه‌های فعالیتش

مطلب زیر به نوشته دوست خوبم آقای «علی چلمقانی» دانشجوی رایانشی دانشگاه شریف هست که سعی داره این رشته و حوزه‌های کاری اون رو معرفی کنه. همچنین به کمکی که یک زبانشناس میتونه به دوستان رایانشی داشته باشه اشاره شده.

1. استفاده از کامپیوتر به عنوان ابزار در پژوهش‌های زبان‌شناختی:

مثلا برنامه‌هایی ساخته بشه که در پژوهش‌های زبان‌شناسی نظری کاربرد داشته باشه، چیزی مثل نرم‌افزار Praat یا بقیه نرم‌افزارایی که واسه اینکار نوشته می‌شند. یا مثلا ابزارهای کامپیوتری که مخصوص کار با پیکره‌ها و استخراج اطلاعات از اون‌ها هست. این بخشی از وظیفه بچه‌های رایانشی هست ولی چون رایانشی تو ایران نوپاست زبان‌شناس‌ها باید با دیدی که دارند به مهندسین کامپیوتر تو ساخت این نرم‌افزارا ایده بدند و کمک کنند و .... (این بخش هنوز کمتر فرهنگش توی ایران جا افتاده و به نظر من یه فضای بکر هست واسه کار اما صبر و حوصله فراوونی میخواد).

2. تولید و توسعه نرم‌افزارهای مبتنی بر پردازش زبان طبیعی:

یعنی نرم‌افزارهای هوشمندی نوشته بشه که کارش پردازش زبان هست. مثلا موتورهای جستجو، سرویس‌های بازشناسی گفتار (متن به صوت، صوت به متن)، ترجمه ماشینی، خلاصه‌سازی خودکار و مسائل مختلف دیگه!! این حوزه دو بخش اساسی داره یه بخشش مربوط میشه به الگوریتم‌ها و روش‌های کامپیوتری که در واقع به نظر من کالبد کاره این قسمت کار اطلاعات کامپیوتری زیادی می‌خواد و بچه‌های کامپیوتر توش فوق‌العادند ولی بخش دوم که می‌شه دانش و تئوری‌های زبانی که روح و روان کار حساب می‌شه و اینجا جاییه که هم بچه‌های زبان‌شناس و مخصوصا زبان‌شناسی رایانشی (به خاطر دید و دانش ترکیبی و بین رشته‌ایشون) خیلی می‌تونن موثر واقع بشند. دوباره تاکید می‌کنم روح و جوهره نرم‌افزارهای پردازش زبان طبیعی دانش زبانی به کار رفته توشون هست و این به نظر من نکته خیلی مهمیه که تو کارای ایرانی یه کمی مغفول مونده.

کار دیگه‌ای که زبان‌شناس‌ها خیلی خوب می‌تونن انجامش بدند و تو این حوزه کاربرد داره تولید و توسعه منابع و دادگان زبانی هست. مثلا پیکره‌های زبانی از هر نوعش، هستان‌شناسی‌ها، فرهنگ‌های لغت دیجیتال مخصوص کارهای کامپیوتری و ...

 اما در مورد بازار کار جاهایی که الان کار رایانشی می‌کنند بیشتر شرکت‌های کامپیوتری هستند که کار تخصصیشون پردازش متن یا پردازش گفتار هست. مثلا شرکتی مثل عصر گویش پرداز به طور تخصصی کار پردازش گفتار می‌کنه و تو این زمینه هم خیلی موفق بوده. علاوه بر این شرکت‌ها پژوهشکده‌هایی هم هستند که تو این زمینه‌ها فعالند مثل پژوهشکده هوشمند علائم دیجیتال یا دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی و ...

رده‌شناسی زبان‌های ایرانی کاری از استاد محمد دبیرمقدم

دوستانی که افتخار شاگردی دکتر دبیرمقدم رو دارند مدت‌ها منتظر چاپ این کتاب بودند؛ چرا که ایشون هنگام درس‌های خودشون مکرر به یافته‌های مهم در زبان‌های ایرانی اشاره می‌کردند و بارها در همایش‌ها و مراسم‌های مختلف در این مورد مطلب ارائه کردند.

امروز سرانجام انتظار همه ما به سر اومد و این کتاب طی مراسمی در فرهنگستان زبان فارسی رونمایی شد تا تمام زبانشناسان ایرانی از دستاوردهای ایشون بهره ببرند. دقت و ظرافت و البته حوصله و صبر و شکیبایی ایشون در انجام کارهای علمی ستودنی هست. استاد نه تنها نظریات زبانشناسان بزرگ دنیا رو می‌دونند بلکه با ارائه این پژوهش (و البته بسیاری از مقالاتی که پیش از این چاپ کرده بودند) ثابت کردند که در «دانستن» متوقف نمونده و به «نظریه‌پردازی» رسیده و برخی افکار رده‌شناسان بزرگ رو به چالش کشیدند. امیدوارم همه ما درس‌های زیادی از روش کار علمی ایشون بیاموزیم.

در لینک پایین مقدمه و فهرست مطالب این کتاب رو به شما دوستان ارائه می‌کنم تا بهتر و دقیق‌تر با این کتاب دو جلدی آشنا بشید. لازم به توضیحه که جلد اول این کتاب در 638 صفحه و با قیمت 14500 تومان و جلد دوم در 696 صفحه و با قیمت 16000 در دسترس قرار داره و انتشارات سمت ناشر کتاب هست.


دریافت فایل مقدمه کتاب رده‌شناسی زبان‌های ایرانی



1000 مطلب و 1000000 بازدید

دست و دلم می‌لرزد زمانی که می‌خوام هزارمین مطلب وبلاگ را بنویسم. اصلا نمی‌دانم چه بنویسم. در این مدت به اندازه کافی از خودم تعریف کردم و برای خودم جشن گرفته‌ام؛ سالروز شروع به کار وبلاگ، سالروز آغاز نویسندگی من و یا جشن تولدم. این مشکل زمانی بیشتر می‌شود که همزمان به بازدید 1000000 (یک میلیون) در طول پنج سال نزدیک می‌شویم و باز هم یک چیزی در وجودم می‌گوید دوباره مطلبی، نوشته‌ای یا هر چیز دیگر قرار دهم. از این «خودمحوری» خسته شدم و دوست داشتم شما دوستان برای وبلاگ مطلب بنویسید. اما تاکنون تنها دو نفر خاطره نوشتند و فرستادند! نمی‌دانم شاید وقت این کار را نداشتید. همین دو خاطره برای من غنیمت بود و چون قول داده بودم آنها را در اختیارتان قرار می‌دهم (در قسمت ادامه مطلب). خاطره سوم هم بعد از چند روز به نوشته‌ها افزوده شد.

هر چه فکر کردم دیدم این خیلی کم است. تصمیم گرفتم کاری خاص برای وبلاگ انجام دهم اما افسوس که زیاد هم خاص نبود و فقط در ورطه تکرار افتاده‌ام! همان کاری را کردم که بارها انجامش داده بودم اما این بار بیشتر. یک جور بازی با اعداد! یک میلیون بازدید، هزار مطلب و فکر کردم که 100 کتاب در رابطه با موضوعات مختلف زبانشناسی را یک باره در این پست به اشتراک بگذارم تا شاید این تعداد زیاد بتواند شما را راضی نگه دارد. 

این کتاب‌ها را در 10 پوشه 10 تایی به صورت تصادفی و بدون توجه به موضوعات، جدا قرار دادم تا آسان‌تر دانلود کنید. برای دانلود، پس از کلیک روی لیننک زیر صفحه جدیدی باز می‌شود. اعداد 01 تا 10 را انتخاب کنید تا فهرست کتاب‌ها ظاهر شود.


دریافت 100 کتاب در مورد زمینه‌های مختلف زبانشناسی



ادامه نوشته

نخستین همایش زبان فارسی و اینترنت

نه صد و نود و نهمین پست رو اختصاص میدم به همایش زبان فارسی و اینترنت که قراره در روز سی‌ام آبان ماه برگزار بشه. خودم هم قراره در این همایش شرکت کنم. نحوه ثبت نام در این همایش به زودی اعلام میشه اما برای آگاهی از آخرین اطلاعات حدود دو یا سه هفته دیگه می‌تونید به سایت انجمن زبانشناسی مراجعه کنید. هنوز اطلاعات بیشتری منتشر نشده.



دستور شناختی

رونالد لنگاکر از مشهورترین زبانشناسان شناختی هست که در مورد دستور شناختی نظریات مهمی داره. او پیش از این در کتاب‌هایی دستور شناختی خودش رو معرفی کرده و این کتابی که در اینجا در اختیارتون قرار میدم آشنایی مقدماتی با دستور شناختی محسوب میشه و فکر کنم برای دوستانی که سابقه آشنایی با این دستور رو ندارند مناسبه. در دستور شناختی، معنی زبان معادل مفهوم‌سازیه و به نظر لنگاکر مفهوم‌سازی تمام مفاهیم شامل مفاهیم قدیمی و نو، حسی، حرکتی، فیزیکی، عاطفی، اجتماعی و غیره رو در بر میگیره. او اعتقاد داره تصویرسازی در درک معنی مهم هست (نقل از کتاب دکتر راسخ مهند).

متاسفانه در دانشگاه‌ها کمتر به مکتب شناختی پرداخته میشه و هر دانشجویی که بخواد در این زمینه کار کنه باید خودش مطالعه داشته باشه. امیدوارم این کتاب بتونه دوستان رو با مفاهیم مهم دستور شناختی آشنا کنه.


Ronald W. Langacker: Cognitive Grammar; An Introduction 2008


درگذشت Ivan Sag

حدود یک ماه قبل (9 سپتامبر 2013) زبانشناس بزرگ آمریکا Ivan Sag در سن 64 سالگی درگذشت. او استاد دانشگاه استنفورد بود و دکتری خودش رو در MIT و با راهنمایی نوام چامسکی در سال 1976 گرفت. او مبتکر و گسترش دهنده دستورهای Generalised Phrase Structure Grammar و Head-Driven Phrase Structure Grammar بود (به طور اختصار GPSG و HPSG نامیده میشند) که از همکاری دیگر زبانشناسان در این مورد بهره می‌برد. یکی از معروف‌ترین کتاب‌های او که به معرفی دستور HPSG پرداخته، با همکاری واسو در سال 1999 نوشته شده و خودم برای اولین بار از طریق این کتاب با او آشنا شده بودم. همچنین او در حوزه‌های مختلف دیگه‌ای هم کار کرده بود که بیشتر کارش مربوط به  تلاقی صرف/نحو و نحو/معنی می‌شد. به طور کل او 10 کتاب و بیشتر از 100 مقاله نوشته یا در نوشتن اونها همکاری داشته.

متاسفانه من دیر از مرگ ایشون با خبر شدم و این بهونه‌ای شد تا مختصری به معرفی او بپردازم. برای آگاهی بیشتر از نظریات نحوی او می‌تونید به کتاب دکتر دبیرمقدم فصل یازدهم مراجعه کنید.


کارگاه آموزشی ویراستاری؛ ویرایش زبانی (فنی و نگارشی)

کارگاه آموزشی ویراستاری؛ ویرایشِ زبانی (فنّی و نگارشی) با تدریس سید جلیل شاهری لنگرودی در 16 جلسه دو ساعته برگزار می شود.این دوره از 22 آبان روزهای شنبه ، دوشنبه و چهارشنبه از ساعت 14:30 تا 16:30  برگزار می‌شود و علاقه مندان برای ثبت نام می توانند از 15 مهر تا 22 آبان اقدام کنند.

مکان برگزاری دوره سالن غدیر ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (بزرگراه کردستان، نبش خیابان 64 غربی)است. هزینه شرکت کارگاه 120 هزار تومان است که دانشجویان با ارائه کارت دانشجویی مبلغ 80 هزار تومان پرداخت خواهند کرد. 

مبلغ شهریه باید به حساب بانک ملی (سیبا) به شماره 0107428525007 به نام درآمدهای اختصاصی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی واریز شود.به دلیل محدود بودن ظرفیت کارگاه اولویت با داوطلبانی می باشد که زودتر ثبت نام کنند.به تمامی شرکت کنندگان گواهی معتبر شرکت در کارگاه آموزشی ارائه خواهد شد.


برای کسب اطلاعات با شماره های  88317194  یا 09191227856 تماس بگیرید.

کتاب‌های آموزش زبان دوم و خارجی

این کتاب‌ها که در مورد آموزش زبان دوم هست، برای دوستانی که کار تدریس دارند بسیار کاربردی خواهد بود. به علاوه دوستان دیگه‌ای که رشته آموزش زبان می‌خونند هم می‌تونند به خوبی از این کتاب‌ها بهره ببرند.

روی لینک زیر کلیک کنید و از بین نه کتاب موجود هر کدوم رو که خواستید دریافت کنید. امیدوارم مورد پسند قرار بگیره.


دریافت 9 کتاب در مورد آموزش زبان دوم


هزارمین مطلب و یک میلیون بازدید!

همون طور که خیلی از شما می‌بینید، کم‌کم و به طور همزمان داریم به مطلب هزارم وبلاگ و یک میلیون بازدید از وبلاگ می‌رسیم. من یک چیزی در ذهنم بود اما گفتم شاید کار بهتری هم بشه انجام داد. اما چی فکر کردم متوجه شدم که دیگه بهتر از اون فکر به ذهنم نمی‌رسه.

به همین دلیل می‌خوام مطلب هزارم رو به شما بدم تا هر چی می‌خواید بنویسید البته به شرطی که به زبانشناسی مربوط بشه. از همه شما درخواست دارم که هر خاطره‌ای که از درس، استادان (مخصوصا استادان پیشکسوت و یا درگذشته مثل دکتر حق‌شناس و دکتر زاهدی)، دانشگاه و هر چی که مربوط به زبانشناسی میشه، به نظرتون میرسه در یک فایل Word بنویسید و به ایمیل من بفرستید. سعی می‌کنم همه‌ی مطالبی که مربوط باشه رو در پست هزارم قرار بدم تا همه استفاده کنند. اگر مایل باشید مطلب شما با نام منتشر میشه و اگر هم بخواید بدون نام منتشر می‌کنم. دوست دارم مجموعه‌ی خوبی از نوشته‌های شما رو به اشتراک بگذارم، پس حتما سعی کنید تا دو یا سه هفته‌ی دیگه مطالب خودتون رو بفرستید.