نشست امروز شهرکتاب در باره رویکرد نشانه-معنا شناختی

نشست امروز شهر کتاب را از دست ندهید

حميدرضا شعيري، كارشناس ارشد معناشناسي ادبي، در نشست اين هفته شهر كتاب به موضوع «تحليل گفتمان: رويكرد نشانه ـ معناشناختي» مي‌پردازد./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)،‌ مؤسسه فرهنگي شهر كتاب در ادامه سلسله نشست‌هاي هفتگي، در نشست اين هفته خود به موضوع «تحليل گفتمان: رويكرد نشانه ـ معناشناختي» مي‌پردازد. 

حميدرضا شعيري، عضو انجمن بين المللي نشانه‌_معناشناسي  فرانسه و دانشيار دانشگاه تربيت مدرس، در اين نشست، علاوه بر طرح ويژگي‌هاي كنش گفتماني و مباني نظري آن، مطالعه‌ نقش گفتمان در معناسازي و ايجاد ارتباط پويا و سيال بين ساحت‌هاي زبان را بررسي مي‌كند.
 
از شعيري تا به حال دو اثر با نام‌هاي «مباني معناشناسي نوين» و  «تجزيه و تحليل نشانه-معناشناختي گفتمان» توسط انتشارات سمت چاپ شده است.

کتاب «تجزیه و تحلیل نشانه: معناشناختی گفتمان» برای دانشجویان رشته آموزش زبان فرانسه در مقطع کارشناسی ارشد به عنوان منبع اصلی درس «تجزیه و تحلیل کلام» تدوین و از پنج فصل تشکیل شده است که عناوین آنها عبارتند از : گفتمان، بُعد‌ شناختی گفتمان، بُعد حسی ـ ادراکی گفتمان، بُعد عاطفی گفتمان و بُعد زیبایی‌شناختی گفتمان. 

علاقه‌مندان براي حضور در اين نشست مي‌توانند ساعت 17 امروز(سه‌شنبه) به مركز فرهنگي شهركتاب واقع در خيابان شهيد بهشتي، خيابان شهيد احمد قصير(بخارست)، نبش كوچه سوم مراجعه كنند.

آشنایی با استادان زبانشناسی(28)

دکتر نادر جهانگیری؛ نگین زبانشناسی دانشگاه فردوسی

تنظیم: نیما فرید مجتهدی از وبسایت ورگ

نادر جهانگیری در هجدهم دی‌ماه 1323 هجری شمسی متولد شد. پدرش کارمند دارایی استان بود. دوره ابتدایی را در مدرسه تربیت رشت می‌گذراند که در سال دوم ابتدایی پدرش را از دست داد. و بعد از فوت پدر با خانواده به لاهیجان آمد و در محله جواهرپُشته ساکن شد وادامه دوره ابتدایی را در مدرسه ایرانشهر به پایان رساند.

ایشان دوره متوسطه را در دبیرستان عبدالرزاق فیاض لاهیجی می‌گذراند که درسال سوم متوسطه با خانواده به تهران رفتند و در دبیرستان بابک تهران ادامه تحصیل داده و دوره متوسطه را به پایان رساندند. بعد دررشته زبان وادبیات انگلیسی در دانشگاه تهران پذیرفته شده و ازآن دانشگاه فارغ‌التحصیل شدند . پس از پایان خدمت نظام وظیفه، در رشته زبان‌شناسی دانشگاه تهران موفق به کسب مدرک کارشناسی ارشد شدند.

در سال 1354 برای تکمیل تحصیلات به انگلستان رفته ودر دانشگاه لندن دکترای خود را در رشته زبان‌شناسی اجتماعی اخذ نمودند. عنوان تز دکترای ایشان «بررسی جنبه‌های اجتماعی و فرهنگی زبان‌ها» بود. در سال 1359 به ایران بازگشته و در دانشگاه فردوسی مشهد به عنوان استادیار گروه زبان‌شناسی استخدام شدند. از سال 67- 66 فرصت مطالعاتی و تدریس در دانشگاه برکلی در آمریکا برای ایشان فراهم شد، که ایشان طی یک سال در آن‌جا به تحقیق و تدریس مشغول بودند. در سال 1998 توسط موسسه آمریکایی مارکوس در کتاب Who is who?، ایشان به عنوان یکی از نخبه‌گان جهان از کشورایران انتخاب شدند. این موسسه هر سال نخبه‌گان جهان را از کشورهای مختلف معرفی میکند. 

در طول مدت تدریس در دانشگاه فردوسی، در دانشگاه‌های کشورهای آلمان، آمریکا، انگلستان، تایلند، هند و ژاپن به دفعات ارائه‌دهنده مقالات و سخنرانی بوده است.
از سال 1999 تا 2002 به دعوت دانشگاه توکیو (دانشکده مطالعات خارجی در دانشگاه توکیو)، به مدت سه سال به تدریس زبان‌شناسی پرداختند و در بخش مطالعات ایران‌شناسی هم تدریس کردند. در مدت اقامت در ژاپن در دانشگاهای هوکایدو، کیوتو و ایبارکی به سخنرانی و تدریس مشغول بودند. در این مدت در موسسه تحقیقات آفریقا و آسیا در ژاپن نیز تدریس میکردند و کتاب سه جلدی «گویش و لغت‌نامه گیلکی لاهیجانی» را به‌وسیله موسسه مزبور چاپ کردند. ایشان همچنین عضو انجمن‌های علمی می‌باشند که مهم‌ترین آن‌ها بدين قرارند:

1. انجمن زبان‌شناسی بریتانیای کبیر
2. انجمن زبان‌شناسی آمریکا
3. who is who در جهان ، آمریکا برای 1997
4. آکادمی علوم نیویورک
5. بیوگرافی بین المللی از 1999
چند عنوان از نوشته‌های دکتر نادر جهانگیری :
1. آواشناسی اکوستیک. دانشگاه فردوسی مشهد
2. فلسفه زبان (ترجمه) دانشگاه فردوسی مشهد
3. لغت‌نامه گیلکی - فارسی. مرکز مطالعات زبان وفرهنگ آسیا و آفریقا دانشگاه توکیو
4. مطالعه زبان‌شناسی اجتماعی فارسی در تهران . مرکز مطالعات زبان وفرهنگ آسیا و آفریقا دانشگاه توکیو
5. زبان بازتاب ، زمان ، فرهنگ و اندیشه. انتشارات آگاه
دکتر جهانگیری دارای ده‌ها مقاله در مجلات داخلی و بین المللی و کنفرانس‌های داخلی و خارجی می‌باشند. 

زبانشناسی در قلمرو نشانه شناسی

نوشتار زیر حاصل تلاش و همکاری دوست گرامی آقای امیر احمدی است. این مقاله را در ادامه مطلب بخوانید.

در اين جستار سعي بر آن است به صورت بسيار اجمالي به معرفي نشانه شناسي بپردازيم ، سير مطالب به اين صورت خواهد بود كه ابتدا پس از ارائه‌ي پيشينه مختصري از شكل گيري نشانه شناسي به تعريف اساسي ترين مفهوم نشانه شناسي كه همانا «نشانه» است بپردازيم البته تنها به آراء بنيانگذاران نشانه شناسي اكتفا مي كنيم، سپس مفهوم «نشانه واقعي» تشريح مي شود و پس از آن مفاهيم «متن» و «رمزگان» به زباني ساده و موجز بيان مي شود،پس از اين مرحله نظري؛ به برخي از حوزه هاي فعاليت نشانه شناسي از قبيل «نشانه شناسي و مطالعات ادبي» كه البته در اينجا به «نشانه شناسي شعر» و «مجاز» به عنوان يكي از آرايه هاي علم بيان پرداخته و در انتها با ذكر يك مثال ، «نشانه شناسي فرهنگي» معرفي مي شود ....

ادامه نوشته

زبان، بنیادی ترین جلوه میراث فرهنگی

در سایت زبان فارسی مصاحبه زیر با دکتر یدالله پرمون را دیدم و از نگاه دکتر پرمون به مساله زبان و گویش بسیار لذت بردم. مصاحبه زیر را حتما بخوانید که دیدتان را تغییر میدهد مخصوصا نسبت به گویش.

مرگ یک گویش از دست رفتن گوشه ای از یک فرهنگ است؛‌ فرهنگی که براحتی از بین می رود اما کشف دوباره آن خیلی زمان می برد. این را دکتر یدالله پرمون می گوید.

دکتر یدالله پرمون متولد 1345 کرمان،‌ در 5 سال اخیر عضو هیات علمی پژوهشکده زبان و گویش سازمان میراث فرهنگی بوده و استاد زبانشناسی در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاههای الزهرا، ‌پیام نور و آزاد اسلامی است. آنچه ما را واداشت تا در هفته میراث فرنگی به سراغ او برویم،‌ تلاش مستمرش در پژوهش گویش های ایرانی است. او پرونده گویش «مراقی»‌ را برای ثبت در فهرست میراث در خطر یونسکو تنظیم کرده است.

ادامه نوشته

دو زبانگی چیست؟

دوست عزیزم آقای وحید نوروزی از دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه رشت نوشتار زیر را در ارتباط با دو زبانگی برای وبلاگ ارسال نمودند که بسیار زیبا و کامل بود. در این نوشتار خانم مهسا مسلمی نیز با ایشان همکاری داشتند. با تشکر از هر دو بزرگوار در ادامه مطلب میتوانید این مقاله را مطالعه فرمایید:

"دوزبانگي چيست ؟ " تعريف دو زبانگي ، تعريف چندان ساده نيست و با آن که در اين زمينه تعريف هاي گوناگون توسط زيانشناسان ارائه شده است ، به سهولت نمي توان يکي از آنها را بعنوان تعريفي جامع و کامل انتخاب کرد . دو زبانگي پديده اي است جهاني که در اکثر کشورهاي جهان وجود دارد و عبارت از حالتي است که فرد به زبان ديگري غير از زبان مادري خود آموزش مي بيند . زبان مادري اولين زبان آموخته شده توسط فرد است، زباني که فرد بدان تکلم مي‌کند، با آن رشد مي‌يابد و عناصر فرهنگي و اجتماعي محيط خود را توسط آن دريافته، لمس کرده و با آن هويت مي‌يابد...

ادامه نوشته

مطالب طنز شماره 23

یکی از مباحث بسیار جالب در زبانشناسی گونه فردی زبان در زبانشناسی اجتماعی است. از اینرو در وبگردیهای خود مطلب زیر را از وبلاگ جور واجور پیدا کردم که میتوانید در ادامه آنرا بخوانید.

به نظر شما اگر شعرای قدیم ما تلفن و پیغامگیر تلفنی داشتند، چه متنی را برای پیغامگیر خود انتخاب میکردند؟ به این میگویند گونه فردی زبان:

 

پیغام گیر حافظ :
رفته ام بیرون من از کاشانه ی خود غم مخور!
تا مگر بینم رخ جانانه ی خود غم مخور!
بشنوی پاسخ ز حافظ گر که بگذاری پیام
زآن زمان کو باز گردم خانه ی خود غم مخور !


پیغام گیر سعدی:
از آوای دل انگیز تو مستم
نباشم خانه و شرمنده هستم
به پیغام تو خواهم گفت پاسخ
فلک را گر فرصتی دادی به دستم

ادامه مطلب را حتما بخوانید.

ادامه نوشته

آشنایی با واژه دو زبانگی

یکی از دوستان عزیزم بنام آقای وحید نوروزی از دانشگاه آزاد رشت لطف کردند و در باب موضوع دوزبانگی مقاله ای را برای وبلاگ ارسال نمودند. این مقاله بسیار جالب و کامل به کمک خانم مهسا مسلمی تدوین شده که از هر دو دوست ممنونم و امیدوارم در آینده مقالات بیشتر و بهتری را در اختیار ما قرار دهند.

این مقاله بدین صورت آغاز میشود:

دوزبانگي چيست ؟ " تعريف دو زبانگي ، تعريف چندان ساده نيست و با آن که در اين زمينه تعريف هاي گوناگون توسط زيانشناسان ارائه شده است ، به سهولت نمي توان يکي از آنها را بعنوان تعريفي جامع و کامل انتخاب کرد . دو زبانگي پديده اي است جهاني که در اکثر کشورهاي جهان وجود دارد و عبارت از حالتي است که فرد به زبان ديگري غير از زبان مادري خود آموزش مي بيند . زبان مادري اولين زبان آموخته شده توسط فرد است، زباني که فرد بدان تکلم مي‌کند، با آن رشد مي‌يابد و عناصر فرهنگي و اجتماعي محيط خود را توسط آن دريافته، لمس کرده و با آن هويت مي‌يابد.

ادامه نوشته

برنامه مدرسه تابستانی زبانشناسی در دانشگاه کردستان

انجمن زبانشناسي هر سال به منظور فراهم ‌آوردن امكان آشنايي و بحث و تبادل‌نظر درباره تازه‌ترين دستاوردهاي متخصصان ايراني در حوزه‌هاي مختلف مطالعه زبان، اقدام به برگزاري كارگاه‌های زبانشناسی مي‌کند. 

4 كارگاه اين برنامه عبارتند از : « نحو»، «ترجمه‌شناسي»، «كارگاه صرف»، «كارگاه روش تحقيق و زبانشناسي شناختي».

دو كارگاه نحو و ترجمه‌شناسي سه‌شنبه 6 مرداد 1388 برگزار می‌شود. در كارگاه نحو، سخنرانی‌هایی با موضوع «واژه‌بست‌هاي فارسي؛ مطابقه يا مضاعف‌سازي»، «وابسته‌هاي فعل، صفت و اسم» و  «نظام حالت، با نگاهي به زبان‌هاي ايراني» به ترتيب از سوي محمد راسخ‌مهند، اميد طبيب‌زاده و ‌مهرداد نغزگوي‌كهن ارائه خواهد شد.

همچنين با موضوع «نكاتي درباره افعال مركب پي‌بستي» توسط ‌بهروز محمودي‌بختياري، «فعل مركب فارسي» توسط علاء‌الدين طباطبايي و «تفكيك‌پذيري فعل مركب» با سخنراني غلامحسين كريمي‌دوستان، سخنرانی‌ می‌شود. 

برنامه كارگاه ترجمه‌شناسي سه شنبه بعدازظهر عبارت است از: فرزان سجودي در مورد «نشانه‌شناسي و ترجمه»، آزيتا افراشي با موضوع «معني و ترجمه»،‌ فرزانه فرحزاد درباره « نقد ترجمه » با سخنراني درباره «نقد ترجمه»  و گلرخ سعيدنيا راجع به «نقد ترجمه ادبي: رويكردي انتقادي». 

چهارشنبه 7 مرداد 1388 شاهد دو كارگاه صرف و كارگاه روش تحقيق و زبانشناسي شناختي خواهيم بود. در اين كارگاه گلناز مدرسي‌قوامي درباره «واج‌شناسي و صرف؛ بحثي درباره واكه مركب در زبان فارسي»، فريبا قطره در مورد «تصريف در صرف توزيعي» و عادل رفيعي با موضوع «صرف توزيعي و پسوندافزايي» سخنراني خواهند كرد. همچنين «تركيب پسانحوي از ديدگاه آماري» و «صرف پسانحوي» به ترتيب عناوين سخنراني شهرام مدرس‌خياباني و ويدا شقاقي است.  

و بعدازظهر همان روز، در كارگاه روش تحقيق و زبانشناسي شناختي، «نكاتي درباره نگارش طرح پژوهش» توسط فردوس آقاگل‌زاده ، «درك انسان و ادبيات» از سوي كوروش صفوي و «نگاهي به زبانشناسي شناختي» با سخنراني محمد عموزاده بحث خواهد شد.
 
اين كارگاه زبانشناسي از 5 تا 9 مرداد در دانشگاه كردستان در شهر سنندج از سوي انجمن زبانشناسي ايران برگزار مي‌شود.

نسترن صادقی