بکارگیری متفاوت زبان در مرد و زن
بحثی در جامعه شناسی زبان
زبان و بکارگیری متفاوت آن در مرد و زن
منبع: وبلاگ ارتباط بین فرهنگی
نویسنده: خانم ساحل فرشباف
زبان شکل دهنده درک ما از جهان خارج است . نظام های فکری ما تحت تأثیر زبان اجتماع ما می باشد به طوری که زبان حصول در جامعه اندیشه ما را در مورد واقعیت شکل می دهد و اندیشه و قدرت حاصل شده از زبان ، در آفرینش زبانی تأثیر خواهند گذاشت .( قنبری، 1385)
دربحث ارتباط میان زنان ومردان، دبورا تانن1 زبان شناس می گوید (( کلمات متفاوت، دنیای متفاوت))اهداف ارتباط و قوانین آن بین زنان متفاوت ازاهداف و قوانین ارتباط میان مردان است. کرامارائه2 نتیجه می گیرد :(( مفید خواهد بود اگر حداقل به گونه ای مشروط بگوییم که مردان و زنان ، دو گروه زبانی متفاوت را تشکیل می دهند .
زنان ومردان در ارتباطات همواره از زبان به انحای گوناگون بهره می گیرند وهمین تفاوت در بهره گُیری متفاوت، زبان آنها از یکدیگر متمایز می سازد (ساموورا، ای پورتر و ریچارد واستفانی،۱۳۷۹ )
دوستی و ارتباط در بین زنان بیشتر براساس کلام صورت می گیرد . زنان یاد می گیرند که حامی دوست خود باشند ، زنان در حین صحبت حقوق دیگران مثل رعایت نوبت صحبت اجازه صحبت دادن به دیگران و قبول محتوای گفتاری دیگران را رعایت می کنند .
مضمون صحبت های آنان سرشار از همکاری و تعاون است ، آنها با تبادل اطلاعات و اسرار می توانند روابط نزدیک خود را با دیگران حفظ کنند .
روابط بین زنان بر اساس رئیس و مرئوس نیست چون پذیرفتن نقش ریاست باعث می شود تا روابط برابری بین آنها مختل شود .
زنان یاد می گیرند که چگونه بدون آنکه نقش ریاست داشته باشند ازعهده اداره کارها برآیند به هنگام منازعات عادی ، خواست ها و اعتراضات خود را از طرف جمع مطرح می کنند و به آنها جنبه شخصی و فردی نمی دهند .
در دنیای مردان گفتار دارای سه نقش اساسی است .
1- استفاده از گفتار برای بیان موضع غالب در گروه.
2- جلب و حفظ گروه با استفاده مناسب از گفتار .
3- تأکید بر موجودیت خود
مردان برای تسلط بر دیگران از جملات دستوری زیادی استفاده می کنند ، به دیگران القاب مضحک می دهند ،دیگران را تهدید می کنند، در قبال دستور و تسلط دیگران مقاومت می کنند تجربه و اطلاعات خود را به رخ دیگران می کشند و دیگران را تحقیرمی کنند مردان برای جلب و حفظ گروه از خاطره گویی ، قصه سرایی ، لطیفه گویی استفاده می کنند .
تفاوت های گفتاری بین مردان و زنان
تعداد واژگان مربوط به رنگ زن ها بیشتر از مردهاست مثلاً رنگهایی از قبیل موشی ، فیلی ، نخودی ، ماشی و عدسی در بین مردان اصلاً کاربرد ندارد .
زنان از کلماتی که در آنها نوعی همدردی وجود دارد، بیشتر استفاده می کنند . زنان برای تأکید گفتار خود بیشتر از قسم خوردن استفاده می کنند .
همچنین بر خلاف نظر غالب اثبات شده است که مردها دو برابر زنها صحبت می کنند .
موضوعات صحبت و تفاوت میان زنان و مردان
موضوع صحبت بین مردان مربوط به کار ، سیاست ، مسائل مربوط به قانون و مالیات و ورزش است . در حالی که زنان راجع به مشکلات زندگی اجتماعی صحبت می کنند . همچنین درباره خودشان ، احساساتشان و وابستگی هایشان با دیگران و خانه و خانواده حرف می زنند . هر گاه طرفین صحبت زن و مرد باشند این مردان هستند که ابتکار صحبت را در دست می گیرند و در نقش انسان داناتر ظاهر می شوند و از تعارض و رقابت کمتری بر خوردار می شوند و زنان با به کار گیری ژست ها و حالت هایی در مقام تأیید حرف ها و گفته های آنها بر می آیند .
مردان به خود اجازه می دهند تا صحبت زن ها را قطع کنند ولی زنان کمتر این کار را می کنند . تعداد پرسش های زنان در صحبت به نسبت مردها بیشتر است . از نظر زن ها پرسیدن سؤال جنبه تشویق به ادامه مکالمه دارد و مردها با سؤال کردن واقعاً قصد پاسخ یابی دارند .
در میان مردان هنگام صحبت کردن چالش وبحث فراوانی وجود دارد.
مردان از مکانیزم بهتری برای کنترل صحبت برای به بیراهه نرفتن بهره مندند.
آنها قادر به توسعه مباحث ، اختتام آنها ، پیش کشیدن مبحث جدید و نتیجه گیری هستند. مردها نظرات خود را صریح تر بیان می کنند در حالی که زن ها کلی تر و پوشیده تر حرف می زنند .
خصوصیات ارتباط کلامی در مورد زنان
زنان ارتباط کلامی را بهترین راه برای برقراری وحفظ رابطه با دیگران به حساب می آید. وود، هفت خصوصیت ارتباط کلامی زنان را شناسایی کرد که به تماس ها ، حمایت ، صمیمیت و تفاهم کمک می کنند.
برابری یکی از خصوصیات ارتباط کلامی زنان است. زنان با همگن کردن تجربیات به قرینگی و برابری می رسند .
ابراز حمایت و پشتیبانی نسبت به دیگران مشخصه گفتارزنان است
گفتار زنان با حفظ ارتباط و گفت وگو شناخته می شود. بدین معنا که زنان تلاش می کنند با وادارکردن دیگران به صحبت یا توضیح وطرح موضوعاتی برای دیگران ، گفت و گو را برقرار نگه دارند .
حاضرجوابی از دیگرخصوصیات مکالمات زنان است. رفتار اجتماعی زنان معمولا آنان را وادار می کند تا نگران دیگران باشند وبه آنها احساس ارزشمند بودن را بدهند .
مشخصه دیگرگفت وگوی زنان سبک شخصی وملموس است. صمیمیت بین افراد با استفاده ازجزئیات، افشای اسرارشخصی، ماجراها واستدلال ملموس حاصل می شود.
احتیاط به عنوان یکی ازخصوصیات ارتباط کلامی زنان شناخته شده است.
این خصیصه های ارتباط زنان در تضاد کامل با خصایص ارتباط مردان قرار دارند.
(ساموورا، ای پورتر و استفانی، ۱۳۷۹)
خصوصیات ارتباط کلامی در مورد مردان
برای بیشتر مردان، هدف اولیه ازارتباط، نظارت داشتن، حفظ استقلال وبهبود موقعیت فردی است .
وود پنج خصوصیت را برای گفت و گوی مردان بیان می کند:
اول آنکه آن بر یک فعالیت ابزاری تاکید دارد و احساسات را قبول ندارند. این معمولا شامل تلاش های حل مسئله ، جمع آوری اطلاعات و راه حل های پیشنهادی است . محتوا و نه احساسات ، مورد تاکید است .
دوم اینکه این روش بیانگر برتری جویی وبه دنبال نظارت کردن است. برخلاف لطیفه های مربوط به زیاده گویی زنان، مردان معمولا در گفت و گوها برتری دارند. آنها بیشتر وهربارمدت بیشتری صحبت می کنند . آنها مکالمه را در جهت منافع خود تغییر جهت می دهند و برای کنترل کردن یا رد کردن، بحث را قطع می کنند .
سوم مردان خود رابه شیوه های خیالی توصیف می کنند. زبانی که به کار می برند قدرتمندانه و صریح است و از ارتباط احتیاط آمیز ، چندان استفاده نمی کنند .
چهارم اینکه مردان تمایل دارند که از الفاظ انتزاعی که عمومی هستند و ازتجربیات فردی گرفته شده است استفاده کنند.
بالاخره مکالمه ی مردان تمایلی به پاسخگو بودن ندارد، همدردی، تفاهم و افشاء اسرار خود به ندرت رخ می دهد زیرا قوانین گفن وگوی مردان حکم می کند که این پاسخ ها فروتنانه اند ، و انسان را شکست پذیر می کنند (ساموورا، ، ای پورتر و استفانی، ۱۳۷۹)
در ادامه این مطلب که به تفاوت های به کارگیری زبان در میا ن زنان و مردان اشاره داشت سعی شده به معرفی چند کتاب در این زمینه پرداخته شود . 
Women, Men and Language:A Sociolinguistic Account of Gender Differences in Language
Jennifer Coates
این کتاب معرفی ضروری از زمینه های اصلی زبان و جنسیت است . در این کتاب به طوری اجمالی پیش زمینه ای تاریخی وخلاصه ای از تحقیقات اخیر در این زمینه ارائه شده و دانشجویان را با موضوعات اصلی به همراه به کارگیری روشی روشن و ساده آشنا می سازد . در این کتاب سعی شده رویکردهای متفاوت زنان ومردان در به کارگیری زبان مطرح شود و تفاوت به کارگیری زبان میان زنان و مردان درزندگی روزمره و تعاملات روزمره بررسی شود . این کتاب هم چنین تحقیقات زبانی – اجتماعی که در جستجوی مباحث دستوری و صوتی هستند را در بر می گیرد همانطور که به جنبه های از محاورات نظیر تعارفات و ناسزا گویی ها توجه دارد. هم چنین دراین نوشتار سعی شده به استفاده در حال رشد از واژگان توسط گویندگان جوان نیز توجه شود .
Language and Gender: A Reader
در این کتاب که مجموعه مقالاتی پیرامون موضوع جنسیت و زبان است سعی شده مسائل جنسیتی در بافت زبانی- اجتماعی بررسی شود
در این مجموعه مقالات معانی و مسائلی که درپس زمینه به کار گیری زبان پنهان شده آشکار می گردد و این مسئله در خصوص زنان پرنگ تر است .
Language and Gender (Cambridge Textbooks in Linguistics)
Penelope Eckert, Sally Mcconnell-ginet
این کتاب درآمدی در باب مطالعه رابطه میان جنسیت و به کارگیری زبان است که توسط دو فرد متخصص در این زمنیه نگاشته شده است. این کتاب موضوعاتی اصلی همراه با مباحثی روشن پیرامون جنسیت و منابعی که سیستم زبان شناختی برای ساختار معنای اجتماعی تعیین میکند را دربر می گیرد. در این کتاب هم چنین رابطه میان زبان و زندگی اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است .
The Myth of Mars and Venus: Do Men and Women Really Speak Different Languages?
در این کتاب به نحوه های گوناگون اجتماعی شدن دختران وپسران طی دوران کودکی خود و راه های گوناگون به کارگیری زبان در طی این دوره اشاره شده است. دراین کتاب به تفاوت به کارگیری زبان توسط زنان و مردان و هم چنین جایگاه هر یک در جامعه و نقش های اجتماعی این دو و تاثیر آن بر نحوه به کارگیری زبان توجه شده است . دراین کتاب سعی شده به تفاوت های زبان شناختی که میان زنان و مردان وجود دارد و از ساختار و معنای فردی و هویت ناشی شده است توجه شود .
منابع
قنبری ، محمد 1385 زبان شناسی و جنسیت ، قابل دسترسی در مجله اینترنتی فصل نو
ساموورا، لاری . ا . ، ای پورتر .ریچارد و لیزا استفانی 1379 ارتباط بین فرهنگ ها ، ترجمه غلامرضا کیانی و اکبر میرحسینی اصفهان : انتشارات باز
(عکس وبلاگ: لوگوی زبانشناسی)